|
| |
Kodeks postępowania karnego
 |
Dział VIII. Postępowanie przed sądem
pierwszej instancji
|
Dział
VIII. Postępowanie przed sądem pierwszej instancji
Rozdział 40. Wstępna
kontrola oskarżenia
Art. 337 [Kontrola wymagań formalnych] § 1. Jeżeli akt oskarżenia nie odpowiada
warunkom formalnym, wymienionym w art. 119, 332, 333 lub 335, a także gdy nie
zostały spełnione warunki wymienione w art. 334, prezes sądu zwraca go
oskarżycielowi w celu usunięcia braków w terminie 7 dni.
§ 2. Na zarządzenie, o którym mowa w § 1, oskarżycielowi przysługuje zażalenie
do sądu właściwego do rozpoznania sprawy. § 3. Oskarżyciel publiczny, który nie
wnosi zażalenia, jest obowiązany wnieść w terminie wskazanym w § 1 poprawiony
lub uzupełniony akt oskarżenia.
Art. 338 [Dalsze czynności] § 1. Jeżeli akt oskarżenia odpowiada warunkom
formalnym, prezes sądu zarządza doręczenie jego odpisu oskarżonemu, wzywając go
do składania wniosków dowodowych w terminie 7 dni od doręczenia mu aktu
oskarżenia. Jeżeli akt oskarżenia zawiera wniosek, o którym mowa w art. 335 § 1,
jego odpis doręcza się ujawnionemu pokrzywdzonemu.
§ 2. Oskarżony ma prawo wniesienia, w terminie 7 dni od doręczenia mu aktu
oskarżenia, pisemnej odpowiedzi na akt oskarżenia, o czym należy go pouczyć. §
3. Jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo ujawnienia tajemnicy państwowej,
oskarżonemu doręcza się odpis aktu oskarżenia bez uzasadnienia. Uzasadnienie
aktu oskarżenia udostępnia się jednak z zachowaniem rygorów określonych przez
prezesa sądu lub sąd.
Art. 339 [Posiedzenie sądu] § 1. Prezes sądu kieruje sprawę na posiedzenie,
jeżeli:
1) prokurator złożył wniosek o orzeczenie środków zabezpieczających,
2) zachodzi potrzeba rozważenia kwestii warunkowego umorzenia postępowania,
3) akt oskarżenia zawiera wniosek, o którym mowa w art. 335.
§ 2. Jeżeli akt oskarżenia wniósł oskarżyciel posiłkowy, prezes sądu kieruje
sprawę na posiedzenie w celu zbadania, czy nie zachodzi potrzeba wydania
orzeczenia, o którym mowa w § 3 pkt 2, a także w art. 56 § 1. § 3. Prezes sądu
kieruje sprawę na posiedzenie także wtedy, gdy zachodzi potrzeba innego
rozstrzygnięcia przekraczającego jego uprawnienia, a zwłaszcza:
1) umorzenia postępowania na podstawie art. 17 § 1 pkt 2-11,
2) umorzenia postępowania z powodu oczywistego braku faktycznych podstaw
oskarżenia,
3) wydania postanowienia o niewłaściwości sądu lub o zmianie wskazanego w akcie
oskarżenia trybu postępowania,
4) zwrotu sprawy prokuratorowi w celu usunięcia istotnych braków postępowania
przygotowawczego,
5) wydania postanowienia o zawieszeniu postępowania,
6) wydania postanowienia w przedmiocie tymczasowego aresztowania lub innego
środka przymusu,
7) wydania wyroku nakazowego.
§ 4. Prezes sądu kieruje sprawę na posiedzenie ponadto, gdy zachodzi potrzeba
rozważenia możliwości przekazania jej do postępowania mediacyjnego; przepis art.
23a stosuje się odpowiednio. § 5. Strony, obrońcy i pełnomocnicy mogą wziąć
udział w posiedzeniach wymienionych w § 1 oraz w § 3 pkt 1, 2 i 6, z tym że
udział prokuratora i obrońcy w posiedzeniu w przedmiocie orzeczenia środka
zabezpieczającego określonego w art. 94 albo 95 Kodeksu karnego jest
obowiązkowy.
Art. 340 [Umorzenie] § 1. W kwestii umorzenia postępowania stosuje się
odpowiednio art. 322 oraz art. 323 § 1 i 2.
§ 2. W razie istnienia podstaw określonych w art. 99 § 1 Kodeksu karnego lub w
art. 43 § 1 pkt 1 Kodeksu karnego skarbowego sąd, umarzając postępowanie lub
rozpoznając wniosek prokuratora wymieniony w art. 323 § 3, orzeka przepadek. §
3. Osoba roszcząca sobie prawo do korzyści lub przedmiotów, których przepadek
orzeczono tytułem środka zabezpieczającego, może dochodzić swych roszczeń tylko
w postępowaniu cywilnym.
Art. 341 [Warunkowe umorzenie] § 1. Prokurator, oskarżony i pokrzywdzony mają
prawo wziąć udział w posiedzeniu. Udział ich jest obowiązkowy, jeżeli prezes
sądu lub sąd tak zarządzi.
§ 2. Jeżeli oskarżony sprzeciwia się warunkowemu umorzeniu, jak również wtedy,
gdy sąd uznaje, że warunkowe umorzenie byłoby nieuzasadnione, kieruje sprawę na
rozprawę. Wniosek prokuratora o warunkowe umorzenie postępowania zastępuje akt
oskarżenia. W terminie 7 dni prokurator dokonuje czynności określonych w art.
333 § 1-2. § 3. Jeżeli sąd uzna za celowe ze względu na możliwość porozumienia
się oskarżonego z pokrzywdzonym w kwestii naprawienia szkody lub
zadośćuczynienia, może odroczyć posiedzenie, wyznaczając stronom odpowiedni
termin. Na wniosek oskarżonego i pokrzywdzonego, uzasadniony potrzebą dokonania
uzgodnień, sąd zarządza stosowną przerwę lub odracza posiedzenie. § 4. Sąd
orzekając o warunkowym umorzeniu bierze pod uwagę wyniki porozumienia się
oskarżonego z pokrzywdzonym w kwestii wskazanej w § 3. § 5. W przedmiocie
warunkowego umorzenia postępowania sąd orzeka na posiedzeniu wyrokiem.
Art. 342 [Wyrok warunkowo umarzający] § 1. W wyroku warunkowo umarzającym
postępowanie należy dokładnie określić czyn oskarżonego, wskazać przepis ustawy
karnej, pod który czyn podpada oraz oznaczyć okres próby.
§ 2. W wyroku sąd określa także nałożone na oskarżonego obowiązki oraz sposób i
termin ich wykonania, a w razie uznania za celowe - również dozór kuratora,
osoby godnej zaufania albo instytucji lub organizacji społecznej. § 3. Wyrok
powinien w razie potrzeby zawierać rozstrzygnięcie co do dowodów rzeczowych. Sąd
stosuje odpowiednio art. 230 § 2 i 3 oraz art. 231-233, uwzględniając potrzebę
zabezpieczenia dowodów na wypadek podjęcia postępowania. § 4. Zawarte w wyroku
rozstrzygnięcie, o którym mowa w § 3, może być zaskarżone zażaleniem przez osoby
wskazane w art. 323 § 2. § 5. Wyrok doręcza się także pokrzywdzonemu.
Art. 343 [Podstawy do uwzględnienia wniosku] § 1. Uwzględniając wniosek, o
którym mowa w art. 335, sąd może zastosować nadzwyczajne złagodzenie kary,
warunkowo zawiesić jej wykonanie albo orzec wyłącznie środek karny wymieniony w
art. 39 pkt 1-3, 5-8 Kodeksu karnego.
§ 2. W wypadku określonym w § 1:
1) nadzwyczajne złagodzenie kary może nastąpić również w innych wypadkach niż
przewidziane w art. 60 § 1-4 Kodeksu karnego,
2) warunkowe zawieszenie wykonania kary może nastąpić niezależnie od przesłanek
określonych w art. 69 § 1-3 Kodeksu karnego, przy czym nie stosuje się go do
kary pozbawienia wolności w wymiarze powyżej lat 5, a okres próby nie może
przekroczyć 10 lat,
3) ograniczenie skazania do orzeczenia środka karnego może nastąpić, jeżeli
przypisany oskarżonemu występek jest zagrożony karą nieprzekraczającą 5 lat
pozbawienia wolności.
§ 3. Jeżeli nie ma zastosowania art. 46 Kodeksu karnego, sąd może uzależnić
uwzględnienie wniosku od naprawienia szkody w całości albo w części lub od
zadośćuczynienia za doznaną krzywdę. Przepis art. 341 § 3 stosuje się
odpowiednio. § 4. Postępowania dowodowego nie prowadzi się. Przepis art. 394
stosuje się jednak odpowiednio. § 5. Prokurator, oskarżony i pokrzywdzony mają
prawo wziąć udział w posiedzeniu. Pokrzywdzony może najpóźniej na tym
posiedzeniu złożyć oświadczenie, o którym mowa w art. 54 § 1. Udział
prokuratora, oskarżonego lub pokrzywdzonego w posiedzeniu jest obowiązkowy,
jeżeli prezes sądu lub sąd tak zarządzi. § 6. Sąd, uwzględniając wniosek,
skazuje oskarżonego wyrokiem. § 7. Jeżeli sąd uzna, że nie zachodzą podstawy do
uwzględnienia wniosku, sprawa podlega rozpoznaniu na zasadach ogólnych.
Art. 344 [Środki zapobiegawcze] Jeżeli oskarżony jest tymczasowo aresztowany,
sąd z urzędu rozstrzyga o utrzymaniu, zmianie lub uchyleniu tego środka. W razie
potrzeby orzeka także o innych środkach zapobiegawczych.
Art. 345 [Uzupełnienie postępowania przygotowawczego] § 1. Sąd przekazuje sprawę
prokuratorowi w celu uzupełnienia śledztwa lub dochodzenia, jeżeli akta sprawy
wskazują na istotne braki tego postępowania, zwłaszcza na potrzebę poszukiwania
dowodów, zaś dokonanie niezbędnych czynności przez sąd powodowałoby znaczne
trudności.
§ 2. Przekazując sprawę prokuratorowi sąd wskazuje kierunek uzupełnienia, a w
razie potrzeby także odpowiednie czynności, jakie należy przedsięwziąć. § 3. Na
postanowienie, o którym mowa w § 1, służy stronom zażalenie.
Art. 346 [Decyzje po uzupełnieniu] Po uzupełnieniu śledztwa lub dochodzenia
oskarżyciel publiczny składa nowy akt oskarżenia albo podtrzymuje poprzedni,
albo zwraca sądowi akta sprawy z wnioskiem o warunkowe umorzenie postępowania
lub postępowanie umarza.
Art. 347 [Niewiązanie oceną] W dalszym postępowaniu sąd nie jest związany ani
oceną faktyczną, ani prawną przyjętą za podstawę postanowień i zarządzeń
wydanych na posiedzeniu.
Rozdział 41.
Przygotowanie do rozprawy głównej
Art. 348 [Niezwłoczne] Rozprawę należy wyznaczyć i przeprowadzić bez
nieuzasadnionej zwłoki.
Art. 349 [Posiedzenie sądu] Prezes sądu może wnieść sprawę na posiedzenie,
jeżeli ze względu na zawiłość sprawy lub z innych ważnych powodów uzna, że może
to przyczynić się do usprawnienia postępowania, a zwłaszcza należytego
przygotowania i organizacji rozprawy głównej.
Art. 350 [Zarządzenie o wyznaczeniu rozprawy] § 1. Prezes sądu wydaje pisemne
zarządzenie o wyznaczeniu rozprawy głównej, w którym wskazuje:
1) sędziego albo członków składu orzekającego,
2) dzień, godzinę i salę rozprawy,
3) strony i inne osoby, które należy wezwać na rozprawę lub zawiadomić o jej
terminie,
4) inne czynności konieczne do przygotowania rozprawy.
§ 2. Co do oskarżonego pozbawionego wolności należy w każdym wypadku wydać
zarządzenie doprowadzenia go na rozprawę.
Art. 351 [Wyznaczenie składu] § 1. Sędziego albo sędziów powołanych do orzekania
w sprawie wyznacza się w kolejności według wpływu sprawy oraz jawnej dla stron
listy sędziów danego sądu lub wydziału. Odstępstwo od tej kolejności jest
dopuszczalne tylko z powodu choroby sędziego lub z innej ważnej przyczyny, co
należy zaznaczyć w zarządzeniu o wyznaczeniu rozprawy.
§ 2. Gdy w akcie oskarżenia zarzuca się popełnienie zbrodni zagrożonej karą 25
lat pozbawienia wolności albo dożywotniego pozbawienia wolności, wyznaczenia
składu orzekającego dokonuje się na wniosek prokuratora lub obrońcy w drodze
losowania, przy którym mają oni prawo być obecni. Prokurator może złożyć wniosek
nie później niż w ciągu 7 dni po wniesieniu do sądu aktu oskarżenia, a obrońca w
ciągu 7 dni od dnia doręczenia mu odpisu aktu oskarżenia. § 3. Minister
Sprawiedliwości określi, w drodze rozporządzenia, szczegółowe zasady wyznaczania
i losowania składu orzekającego, mając na uwadze konieczność zagwarantowania
równego prawdopodobieństwa udziału w składzie orzekającym w każdej sprawie
wszystkim sędziom danego sądu lub wydziału.
Art. 352 [Dopuszczenie dowodów] Prezes sądu po rozważeniu wniosków stron i
podmiotu, o którym mowa w art. 416 lub z urzędu dopuszcza dowody i zarządza ich
sprowadzenie na rozprawę. Przepis art. 368 stosuje się odpowiednio.
Art. 353 [Niezachowanie terminu] § 1. Pomiędzy doręczeniem zawiadomienia a
terminem rozprawy głównej powinno upłynąć co najmniej 7 dni.
§ 2. W razie niezachowania tego terminu w stosunku do oskarżonego lub jego
obrońcy rozprawa na ich wniosek, zgłoszony przed rozpoczęciem przewodu sądowego,
ulega odroczeniu.
Art. 354 [Środki zabezpieczające] W wypadku wniosku prokuratora o umorzenie
postępowania z powodu niepoczytalności sprawcy i o zastosowanie środków
zabezpieczających stosuje się odpowiednio przepisy niniejszego rozdziału z
następującymi zmianami:
1) nie stosuje się przepisów o oskarżycielu posiłkowym, a powództwo cywilne jest
niedopuszczalne,
2) wniosek kieruje się na rozprawę, chyba że w świetle materiałów postępowania
przygotowawczego popełnienie czynu zabronionego przez podejrzanego i jego
niepoczytalność w chwili czynu nie budzą wątpliwości, a prezes sądu uzna za
celowe rozpoznanie sprawy na posiedzeniu z udziałem prokuratora, obrońcy i
podejrzanego; podejrzany nie bierze udziału w posiedzeniu, jeżeli z opinii
biegłych wynika, że byłoby to niewskazane, chyba że sąd uzna jego udział za
konieczny; pokrzywdzony ma prawo wziąć udział w posiedzeniu,
3) w razie umorzenia postępowania stosuje się art. 322 § 2 i 3.
Rozdział 42. Jawność
rozprawy głównej
Art. 355 [Zasada jawności] Rozprawa odbywa się jawnie. Ograniczenia jawności
określa ustawa.
Art. 356 [Publiczność] § 1. Na rozprawie oprócz osób biorących udział w
postępowaniu mogą być obecne tylko osoby pełnoletnie, nie uzbrojone.
§ 2. Przewodniczący może zezwolić na obecność na rozprawie małoletnim oraz
osobom obowiązanym do noszenia broni. § 3. Nie mogą być obecne na rozprawie
osoby znajdujące się w stanie nie licującym z powagą sądu.
Art. 357 [Środki masowego przekazu] § 1. Sąd może zezwolić przedstawicielom
radia, telewizji, filmu i prasy na dokonywanie za pomocą aparatury utrwaleń
obrazu i dźwięku z przebiegu rozprawy, gdy uzasadniony interes społeczny za tym
przemawia, dokonywanie tych czynności nie będzie utrudniać prowadzenia rozprawy,
a ważny interes uczestnika postępowania temu się nie sprzeciwia.
§ 2. Sąd może określić warunki, od których uzależnia wydanie zezwolenia
przewidzianego w § 1.
Art. 358 [Uprawnienie stron] Jeżeli nie przemawia przeciw temu wzgląd na
prawidłowość postępowania, sąd na wniosek strony wyraża zgodę na utrwalenie
przez nią przebiegu rozprawy za pomocą urządzenia rejestrującego dźwięk.
Art. 359 [Wyłączenie jawności] Niejawna jest rozprawa, która dotyczy:
1) wniosku prokuratora o umorzenie postępowania z powodu niepoczytalności
sprawcy i zastosowanie środka zabezpieczającego,
2) sprawy o pomówienie lub znieważenie; na wniosek pokrzywdzonego rozprawa
odbywa się jednak jawnie.
Art. 360 [Wyłączenie jawności] § 1. Sąd wyłącza jawność rozprawy w całości albo
w części, jeżeli jawność mogłaby:
1) wywołać zakłócenie spokoju publicznego,
2) obrażać dobre obyczaje,
3) ujawnić okoliczności, które ze względu na ważny interes państwa powinny być
zachowane w tajemnicy,
4) naruszyć ważny interes prywatny.
§ 2. Sąd wyłącza jawność całości lub części rozprawy także na żądanie osoby,
która złożyła wniosek o ściganie. § 3. Sąd może wyłączyć jawność całości albo
części rozprawy, jeżeli choćby jeden z oskarżonych jest nieletni lub na czas
przesłuchania świadka, który nie ukończył 15 lat.
Art. 361 [Osoby wskazane] § 1. W razie wyłączenia jawności mogą być obecne na
rozprawie, oprócz osób biorących udział w postępowaniu, po dwie osoby wskazane
przez oskarżyciela publicznego, oskarżyciela posiłkowego, oskarżyciela
prywatnego i oskarżonego. Jeżeli jest kilku oskarżycieli lub oskarżonych, każdy
z nich może żądać pozostawienia na sali rozpraw po jednej osobie.
§ 2. Przepisu § 1 nie stosuje się, jeżeli zachodzi obawa ujawnienia tajemnicy
państwowej. § 3. W razie wyłączenia jawności przewodniczący może zezwolić
poszczególnym osobom na obecność na rozprawie.
Art. 362 [Obowiązek zachowania tajemnicy] Przewodniczący poucza obecnych o
obowiązku zachowania w tajemnicy okoliczności ujawnionych na rozprawie toczącej
się z wyłączeniem jawności i uprzedza o skutkach niedopełnienia tego obowiązku.
Art. 363 [Wniosek o wyłączenie jawności] Z chwilą zgłoszenia wniosku o
wyłączenie jawności rozprawa w zakresie tego wniosku odbywa się z wyłączeniem
jawności, jeżeli o to wnosi strona lub sąd uzna to za potrzebne.
Art. 364 [Ogłoszenie wyroku] § 1. Ogłoszenie wyroku odbywa się jawnie.
§ 2. Jeżeli jawność rozprawy wyłączono w całości lub w części, przytoczenie
powodów wyroku może nastąpić również z wyłączeniem jawności w całości lub w
części.
Rozdział 43.
Przepisy ogólne o rozprawie głównej
Art. 365 [Ustność rozprawy] Rozprawa odbywa się ustnie.
Art. 366 [Rola przewodniczącego] § 1. Przewodniczący kieruje rozprawą i czuwa
nad jej prawidłowym przebiegiem, bacząc, aby zostały wyjaśnione wszystkie
istotne okoliczności sprawy, a w miarę możności także okoliczności sprzyjające
popełnieniu przestępstwa.
§ 2. Przewodniczący powinien dążyć do tego, aby rozstrzygnięcie sprawy nastąpiło
na pierwszej rozprawie głównej.
Art. 367 [Prawo do wypowiedzi] § 1. Przewodniczący umożliwia stronom
wypowiedzenie się co do każdej kwestii podlegającej rozstrzygnięciu.
§ 2. Jeżeli w jakiejkolwiek kwestii jedna ze stron zabiera głos, prawo głosu
przysługuje również wszystkim innym stronom. Obrońcy oskarżonego i oskarżonemu
przysługuje głos ostatni.
Art. 368 [Wnioski dowodowe] O przychylnym załatwieniu wniosku dowodowego strony,
któremu inna strona nie sprzeciwiła się, rozstrzyga ostatecznie przewodniczący;
w innych wypadkach sąd wydaje postanowienie.
Art. 369 [Kolejność przeprowadzania dowodów] Dowody na poparcie oskarżenia
powinny być w miarę możności przeprowadzone przed dowodami służącymi do obrony.
Art. 370 [Tryb przesłuchiwania] § 1. Po swobodnym wypowiedzeniu się osoby
przesłuchiwanej na wezwanie przewodniczącego, stosownie do art. 171 § 1, mogą
zadawać jej pytania w następującym porządku: oskarżyciel publiczny, oskarżyciel
posiłkowy, pełnomocnik oskarżyciela posiłkowego, oskarżyciel prywatny,
pełnomocnik oskarżyciela prywatnego, powód cywilny, pełnomocnik powoda
cywilnego, biegły, podmiot, o którym mowa w art. 416, obrońca, oskarżony,
członkowie składu orzekającego.
§ 2. Strona, na której wniosek świadek został dopuszczony, zadaje pytania przed
pozostałymi stronami. § 3. W razie potrzeby członkowie składu orzekającego mogą
zadawać dodatkowe pytania poza kolejnością. § 4. Przewodniczący uchyla pytania,
o których mowa w art. 171 § 5 lub gdy z innych powodów uznaje je za niestosowne.
Art. 371 [Środki zapobiegające porozumiewaniu się] § 1. Przy przesłuchaniu
świadka nie powinni być obecni świadkowie, którzy jeszcze nie zostali
przesłuchani.
§ 2. Przewodniczący powinien przedsiębrać środki zapobiegające porozumiewaniu
się osób przesłuchanych z osobami, które jeszcze nie zostały przesłuchane.
Art. 372 [Utrzymanie spokoju i porządku] Przewodniczący wydaje wszelkie
zarządzenia niezbędne do utrzymania na sali sądowej spokoju i porządku.
Art. 373 [Odwołanie] Od zarządzeń przewodniczącego wydanych na rozprawie głównej
przysługuje odwołanie do składu orzekającego.
Art. 374 [Obecność oskarżonego] § 1. Obecność oskarżonego na rozprawie głównej
jest obowiązkowa, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej.
§ 2. Przewodniczący może wydać zarządzenie w celu uniemożliwienia oskarżonemu
wydalenia się z sądu przed zakończeniem rozprawy.
Art. 375 [Wydalenie oskarżonego] § 1. Jeżeli oskarżony pomimo upomnienia go
przez przewodniczącego zachowuje się nadal w sposób zakłócający porządek
rozprawy lub godzący w powagę sądu, przewodniczący może wydalić go na pewien
czas z sali rozprawy.
§ 2. Zezwalając oskarżonemu na powrót, przewodniczący niezwłocznie informuje go
o przebiegu rozprawy w czasie jego nieobecności oraz umożliwia mu złożenie
wyjaśnień co do przeprowadzonych w czasie jego nieobecności dowodów.
Art. 376 [Opuszczenie sali przez oskarżonego] § 1. Jeżeli oskarżony, który
złożył już wyjaśnienia, opuścił salę rozprawy bez zezwolenia przewodniczącego,
sąd może prowadzić rozprawę w dalszym ciągu pomimo nieobecności oskarżonego, a
wyroku wydanego w tym wypadku nie uważa się za zaoczny. Sąd zarządza zatrzymanie
i przymusowe doprowadzenie oskarżonego, jeżeli uznaje jego obecność za
niezbędną. Na postanowienie przysługuje zażalenie do innego równorzędnego składu
tego sądu.
§ 2. Przepis ten stosuje się odpowiednio, jeżeli oskarżony po złożeniu
wyjaśnień, zawiadomiony o terminie rozprawy odroczonej lub przerwanej, nie
stawił się na tę rozprawę bez usprawiedliwienia. § 3. Jeżeli na rozprawę
odroczoną lub przerwaną nie stawił się współoskarżony, który usprawiedliwił
swoje niestawiennictwo, sąd może prowadzić rozprawę w zakresie nie dotyczącym
bezpośrednio nieobecnego oskarżonego, jeżeli nie ograniczy to jego prawa do
obrony.
Art. 377 [Niezdolność oskarżonego do udziału] § 1. Jeżeli oskarżony wprawił się
ze swej winy w stan niezdolności do udziału w rozprawie lub w posiedzeniu, w
którym jego udział jest obowiązkowy, sąd może prowadzić postępowanie pomimo jego
nieobecności, nawet jeżeli nie złożył jeszcze wyjaśnień.
§ 2. Przed wydaniem postanowienia, o którym mowa w § 1, sąd zapoznaje się ze
świadectwem lekarza, który stwierdził stan takiej niezdolności, lub przesłuchuje
go w charakterze biegłego. Stan niezdolności oskarżonego do udziału w rozprawie
można stwierdzić także na podstawie badania niepołączonego z naruszeniem
integralności ciała, przeprowadzonego za pomocą stosownego urządzenia. § 3.
Jeżeli oskarżony zawiadomiony o terminie rozprawy oświadcza, że nie weźmie
udziału w rozprawie, uniemożliwia doprowadzenie go na rozprawę albo zawiadomiony
o niej osobiście nie stawia się na rozprawę bez usprawiedliwienia, sąd może
prowadzić postępowanie bez jego udziału, chyba że uzna obecność oskarżonego za
niezbędną; przepis art. 376 § 1 zdanie drugie stosuje się. § 4. Jeżeli oskarżony
nie złożył jeszcze wyjaśnień przed sądem, można zastosować art. 396 § 2 lub
uznać za wystarczające odczytanie jego poprzednio złożonych wyjaśnień. § 5.
Jeżeli rozprawę przerwano lub odroczono wyznaczając nowy jej termin, sąd
powiadamia o tym oskarżonego, a jeżeli oskarżony się stawi - przepis art. 375 §
2 stosuje się odpowiednio. § 6. Wyroku nie uważa się w tym wypadku za zaoczny.
Art. 378 [Nowy obrońca] § 1. Jeżeli w sprawie, w której oskarżony musi mieć
obrońcę i korzysta z obrony z wyboru, obrońca lub oskarżony wypowiada stosunek
obrończy, sąd zakreśla oskarżonemu odpowiedni termin do powołania nowego
obrońcy, a po bezskutecznym upływie tego terminu prezes sądu lub sąd wyznacza
obrońcę z urzędu. W razie potrzeby rozprawę przerywa się lub odracza.
§ 2. W sprawie, w której oskarżony korzysta z obrońcy z urzędu, sąd na
uzasadniony wniosek obrońcy lub oskarżonego zwalnia obrońcę z jego obowiązków i
wyznacza oskarżonemu innego obrońcę z urzędu. § 3. Wyznaczając nowego obrońcę,
sąd jednocześnie podejmuje decyzję, czy dotychczasowy obrońca może bez
uszczerbku dla prawa oskarżonego do obrony pełnić swe obowiązki do czasu
podjęcia obrony przez nowego obrońcę.
Art. 379 [Powaga sądu] § 1. Gdy sąd wchodzi na salę lub ją opuszcza, wszyscy
obecni wstają.
§ 2. Wstaje również każda osoba, do której sąd się zwraca lub która do sądu
przemawia, chyba że przewodniczący zwolni ją od tego obowiązku.
Art. 380 [Odpowiednie stosowanie] Przepisy dotyczące oskarżonego stosuje się
odpowiednio do osoby, której prokurator zarzuca popełnienie czynu zabronionego w
stanie niepoczytalności i wnosi o umorzenie postępowania oraz o zastosowanie
wobec niej środków zabezpieczających.
Rozdział 44. Rozpoczęcie
rozprawy głównej
Art. 381 [Czynności wstępne] Rozprawę główną rozpoczyna wywołanie sprawy.
Następnie przewodniczący sprawdza, czy wszyscy wezwani stawili się oraz czy nie
ma przeszkód do rozpoznania sprawy.
Art. 382 [Niestawiennictwo oskarżonego] W razie nieusprawiedliwionego
niestawiennictwa oskarżonego, którego obecność jest obowiązkowa, przewodniczący
zarządza jego natychmiastowe zatrzymanie i doprowadzenie lub przerywa w tym celu
rozprawę albo też sąd ją odracza. Przepis art. 376 § 1 zdanie trzecie stosuje
się.
Art. 383 [Niestawiennictwo powoda cywilnego] W razie niestawiennictwa powoda
cywilnego do chwili rozpoczęcia przewodu sądowego, sąd pozostawia powództwo
cywilne bez rozpoznania, chyba że powód złożył wniosek o rozpoznanie pomimo jego
nieobecności.
Art. 384 [Opuszczenie sali] § 1. Po sprawdzeniu obecności przewodniczący
zarządza opuszczenie sali rozpraw przez świadków. Biegli pozostają na sali,
jeżeli przewodniczący nie zarządzi inaczej.
§ 2. Pokrzywdzony ma prawo wziąć udział w rozprawie, jeżeli się stawi, i
pozostać na sali, choćby miał składać zeznania jako świadek. W tym wypadku sąd
przesłuchuje go w pierwszej kolejności. § 3. Uznając to za celowe sąd może
zobowiązać pokrzywdzonego do obecności na rozprawie lub jej części. § 4.
Przepisy § 2 i 3 stosuje się odpowiednio do podmiotu, o którym mowa w art. 416.
Rozdział 45. Przewód sądowy
Art. 385 [Odczytanie aktu oskarżenia] § 1. Przewód sądowy rozpoczyna się od
odczytania przez oskarżyciela aktu oskarżenia.
§ 2. Za zgodą obecnych stron, a w wypadku szczególnie obszernego uzasadnienia
aktu oskarżenia bez ich zgody, można poprzestać na przedstawieniu podstaw
oskarżenia. § 3. Jeżeli wniesiono odpowiedź na akt oskarżenia, przewodniczący
informuje o jej treści.
Art. 386 [Przesłuchanie oskarżonego] § 1. Po odczytaniu aktu oskarżenia
przewodniczący poucza oskarżonego o prawie składania wyjaśnień, odmowy wyjaśnień
lub odpowiedzi na pytania, po czym pyta go, czy przyznaje się do zarzucanego mu
czynu oraz czy chce złożyć wyjaśnienia i jakie.
§ 2. Po przesłuchaniu oskarżonego przewodniczący poucza go o prawie zadawania
pytań osobom przesłuchiwanym oraz składania wyjaśnień co do każdego dowodu.
Art. 387 [Wniosek o wydanie wyroku skazującego] § 1. Do chwili zakończenia
pierwszego przesłuchania wszystkich oskarżonych na rozprawie głównej oskarżony,
któremu zarzucono występek może złożyć wniosek o wydanie wyroku skazującego i
wymierzenie mu określonej kary lub środka karnego bez przeprowadzania
postępowania dowodowego; jeżeli oskarżony nie ma obrońcy z wyboru, sąd może, na
jego wniosek, wyznaczyć mu obrońcę z urzędu.
§ 2. Sąd może uwzględnić wniosek oskarżonego o wydanie wyroku skazującego, gdy
okoliczności popełnienia przestępstwa nie budzą wątpliwości i cele postępowania
zostaną osiągnięte mimo nieprzeprowadzenia rozprawy w całości; uwzględnienie
takiego wniosku jest możliwe jedynie wówczas, gdy nie sprzeciwią się temu
prokurator, a także pokrzywdzony należycie powiadomiony o terminie rozprawy oraz
pouczony o możliwości zgłoszenia przez oskarżonego tego wniosku. § 3. Sąd może
uzależnić uwzględnienie wniosku oskarżonego od dokonania w nim wskazanej przez
siebie zmiany. Przepis art. 341 § 3 stosuje się odpowiednio. § 4. Przychylając
się do wniosku sąd może uznać za ujawnione dowody wymienione w akcie oskarżenia
lub dokumenty przedłożone przez stronę. § 5. Jeżeli wniosek złożono przed
rozpoczęciem rozprawy, sąd rozpoznaje go na rozprawie.
Art. 388 [Ograniczenie postępowania dowodowego] Za zgodą obecnych stron sąd może
przeprowadzić postępowanie dowodowe tylko częściowo, jeżeli wyjaśnienia
oskarżonego przyznającego się do winy nie budzą wątpliwości.
Art. 389 [Odczytanie protokołów wyjaśnień] § 1. Jeżeli oskarżony odmawia
wyjaśnień lub wyjaśnia odmiennie niż poprzednio albo oświadcza, że pewnych
okoliczności nie pamięta, wolno na rozprawie odczytywać tylko w odpowiednim
zakresie protokoły jego wyjaśnień złożonych poprzednio w charakterze oskarżonego
w tej lub innej sprawie w postępowaniu przygotowawczym lub przed sądem albo w
innym postępowaniu przewidzianym przez ustawę.
§ 2. Po odczytaniu protokołu przewodniczący zwraca się do oskarżonego o
wypowiedzenie się co do jego treści i o wyjaśnienie zachodzących sprzeczności.
Art. 390 [Czasowe usunięcie z sali oskarżonego] § 1. Oskarżony ma prawo być
obecny przy wszystkich czynnościach postępowania dowodowego.
§ 2. W wyjątkowych wypadkach, gdy należy się obawiać, że obecność oskarżonego
mogłaby oddziaływać krępująco na wyjaśnienia współoskarżonego albo na zeznania
świadka lub biegłego, przewodniczący może zarządzić, aby na czas przesłuchania
danej osoby oskarżony opuścił salę sądową. Przepis art. 375 § 2 stosuje się
odpowiednio.
Art. 391 [Odczytanie protokołów zeznań] § 1. Jeżeli świadek bezpodstawnie
odmawia zeznań, zeznaje odmiennie niż poprzednio albo oświadczy, że pewnych
okoliczności nie pamięta, albo przebywa za granicą lub nie można mu było
doręczyć wezwania, albo nie stawił się z powodu niedających się usunąć przeszkód
lub prezes sądu zaniechał wezwania świadka na podstawie art. 333 § 2, a także
wtedy, gdy świadek zmarł, wolno odczytywać w odpowiednim zakresie protokoły
złożonych poprzednio przez niego zeznań w postępowaniu przygotowawczym lub przed
sądem w tej lub innej sprawie albo w innym postępowaniu przewidzianym przez
ustawę.
§ 2. W warunkach określonych w § 1, a także w wypadku określonym w art. 182 § 3,
wolno również odczytywać na rozprawie protokoły złożonych poprzednio przez
świadka wyjaśnień w charakterze oskarżonego. § 3. Przepis art. 389 § 2 stosuje
się odpowiednio.
Art. 392 [Odczytanie protokołów] § 1. Sąd może odczytywać na rozprawie głównej
protokoły przesłuchania świadków i oskarżonych, sporządzone w postępowaniu
przygotowawczym lub przed sądem albo w innym postępowaniu przewidzianym przez
ustawę, gdy bezpośrednie przeprowadzenie dowodu nie jest niezbędne, a żadna z
obecnych stron temu się nie sprzeciwia.
§ 2. Sprzeciw strony, której zeznania lub wyjaśnienia nie dotyczą, nie stoi na
przeszkodzie odczytaniu protokołu.
Art. 393 [Odczytanie innych protokołów] § 1. Wolno odczytywać na rozprawie
protokoły oględzin, przeszukania i zatrzymania rzeczy, opinie biegłych,
instytutów, zakładów lub instytucji, dane o karalności, wyniki wywiadu
środowiskowego oraz wszelkie dokumenty urzędowe złożone w postępowaniu
przygotowawczym lub sądowym albo w innym postępowaniu przewidzianym przez
ustawę. Nie wolno jednak odczytywać notatek dotyczących czynności, z których
wymagane jest sporządzenie protokołu.
§ 2. Wolno również odczytywać zawiadomienie o przestępstwie, chyba że zostało
złożone do protokołu, o którym mowa w art. 304a. § 3. Mogą być odczytywane na
rozprawie wszelkie dokumenty prywatne, powstałe poza postępowaniem karnym i nie
dla jego celów, w szczególności oświadczenia, publikacje, listy oraz notatki. §
4. Wolno odczytywać na rozprawie protokoły zeznań świadka przesłuchanego w
warunkach określonych w art. 184. Rozprawa jest wówczas niejawna; przepisu art.
361 § 1 nie stosuje się.
Art. 393a [Warunki odtwarzania zapisów] W warunkach określonych w art. 389 § 1,
art. 391 § 1 i 2, art. 392 i 393 wolno również odczytywać lub odtwarzać zapisy,
o których mowa w art. 145 § 1 i art. 147 § 3.
Art. 394 [Dane osobopoznawcze] § 1. Dane dotyczące osoby oskarżonego oraz wyniki
wywiadu środowiskowego uznaje się za ujawnione bez odczytywania. Należy je
jednak odczytać na żądanie oskarżonego lub obrońcy.
§ 2. Protokoły i dokumenty podlegające odczytaniu na rozprawie można uznać bez
ich odczytania za ujawnione w całości lub w części. Należy jednak je odczytać,
jeżeli którakolwiek ze stron o to wnosi. Przepis art. 392 § 2 stosuje się
odpowiednio.
Art. 395 [Dowody rzeczowe] Jeżeli nie stoją temu na przeszkodzie właściwości
dowodów rzeczowych, sprowadza się je na salę rozpraw i udostępnia stronom, a w
razie potrzeby - świadkom i biegłym.
Art. 396 [Czynności poza rozprawą] § 1. Jeżeli zapoznanie się z dowodem
rzeczowym lub przeprowadzenie oględzin przez pełny skład sądu napotyka znaczne
trudności albo jeżeli strony wyrażają na to zgodę, sąd wyznacza do tej czynności
sędziego ze swego składu albo sąd wezwany.
§ 2. Sąd może zlecić przesłuchanie świadka sędziemu wyznaczonemu ze swego składu
lub sądowi wezwanemu, w którego okręgu świadek przebywa, jeżeli świadek nie
stawił się z powodu przeszkód zbyt trudnych do usunięcia. § 3. W czynnościach
wskazanych w § 1 i 2 mają prawo brać udział strony, obrońcy i pełnomocnicy.
Oskarżonego pozbawionego wolności sprowadza się tylko wtedy, gdy sąd uzna to za
konieczne. § 4. Sędzia wyznaczony lub sąd wezwany może przeprowadzić także inny
dowód, którego potrzeba wyłoni się w toku czynności wskazanej w § 1 lub 2.
Art. 397 [Uzupełnienie postępowania przygotowawczego] § 1. Jeżeli dopiero w toku
rozprawy ujawnią się istotne braki postępowania przygotowawczego, a ich
usunięcie przez sąd uniemożliwiałoby wydanie prawidłowego orzeczenia w rozsądnym
terminie, zaś przeszkód tych nie można usunąć stosując przepis art. 396, sąd
może przerwać albo odroczyć rozprawę zakreślając oskarżycielowi publicznemu
termin do przedstawienia dowodów, których przeprowadzenie pozwoliłoby na
usunięcie dostrzeżonych braków.
§ 2. Oskarżyciel publiczny w celu zebrania dowodów, o których mowa w § 1, może
przedsięwziąć osobiście, a prokurator także zlecić Policji dokonanie niezbędnych
czynności dowodowych. § 3. Oskarżyciel publiczny w wypadku niemożności
dotrzymania zakreślonego terminu może zwrócić się do sądu o jego przedłużenie. §
4. Jeżeli oskarżyciel publiczny w wyznaczonym terminie nie przedstawi stosownych
dowodów, sąd rozstrzyga na korzyść oskarżonego wątpliwości wynikające z
nieprzeprowadzenia tych dowodów.
Art. 398 [Rozszerzenie oskarżenia] § 1. Jeżeli na podstawie okoliczności, które
wyszły na jaw w toku rozprawy, oskarżyciel zarzucił oskarżonemu inny czyn oprócz
objętego aktem oskarżenia, sąd może za zgodą oskarżonego rozpoznać nowe
oskarżenie na tej samej rozprawie, chyba że zachodzi konieczność przeprowadzenia
postępowania przygotowawczego co do nowego czynu.
§ 2. W razie odroczenia rozprawy oskarżyciel wnosi nowy lub dodatkowy akt
oskarżenia.
Art. 399 [Zmiana oskarżenia] § 1. Jeżeli w toku rozprawy okaże się, że nie
wychodząc poza granice oskarżenia można czyn zakwalifikować według innego
przepisu prawnego, sąd uprzedza o tym obecne na rozprawie strony.
§ 2. Na wniosek oskarżonego można przerwać rozprawę w celu umożliwienia mu
przygotowania się do obrony.
Art. 400 [Wykroczenie] Jeżeli po rozpoczęciu przewodu sądowego ujawni się, że
czyn oskarżonego stanowi wykroczenie, sąd, nie przekazując sprawy właściwemu
sądowi, rozpoznaje ją w tym samym składzie, stosując w dalszym jej toku przepisy
Kodeksu postępowania w sprawach o wykroczenia.
Art. 401 [Zarządzenie przerwy] § 1. Przewodniczący może przerwać rozprawę główną
dla sprowadzenia dowodu albo dla wypoczynku lub z innej ważnej przyczyny.
§ 2. Każdorazowa przerwa w rozprawie może trwać nie dłużej niż 35 dni.
Art. 402 [Rozprawa po przerwie] § 1. Jeżeli przewodniczący, zarządzając przerwę,
oznaczy jednocześnie czas i miejsce dalszego ciągu rozprawy, osoby obecne na
rozprawie przerwanej są obowiązane stawić się w nowym terminie bez wezwania.
Przepis art. 285 stosuje się odpowiednio.
§ 2. Rozprawę przerwaną prowadzi się po przerwie w dalszym ciągu, a od początku
- jeżeli skład sądu uległ zmianie albo sąd uzna to za konieczne. § 3. W razie
przekroczenia terminu przerwy rozprawę uważa się za odroczoną.
Art. 403 [Orzeczenia w czasie przerwy] Orzeczenia zapadające w czasie przerwy w
rozprawie wydaje się w składzie rozpoznającym sprawę, a w wypadku niemożności
jego utworzenia - w takim samym składzie.
Art. 404 [Odroczenie rozprawy] § 1. Sąd może odroczyć rozprawę tylko wtedy, gdy
zarządzenie przerwy nie byłoby wystarczające.
§ 2. Rozprawę odroczoną prowadzi się w nowym terminie od początku. Sąd może
wyjątkowo prowadzić rozprawę odroczoną w dalszym ciągu, chyba że skład sądu
uległ zmianie. § 3. W wypadku podjęcia postępowania zawieszonego przepis § 2
stosuje się odpowiednio.
Art. 405 [Zamknięcie przewodu sądowego] Po przeprowadzeniu dowodów dopuszczonych
w sprawie przewodniczący zapytuje strony, czy wnoszą o uzupełnienie postępowania
dowodowego i w razie odpowiedzi przeczącej - zamyka przewód sądowy.
Rozdział 46. Głosy stron
Art. 406 [Kolejność głosów] § 1. Po zamknięciu przewodu sądowego przewodniczący
udziela głosu stronom, ich przedstawicielom oraz w miarę potrzeby
przedstawicielowi społecznemu, który przemawia przed obrońcą i oskarżonym. Głos
zabierają w następującej kolejności: oskarżyciel publiczny, oskarżyciel
posiłkowy, oskarżyciel prywatny, powód cywilny, podmiot, o którym mowa w art.
416, obrońca oskarżonego i oskarżony. Przedstawiciele procesowi stron zabierają
głos przed stronami.
§ 2. Jeżeli oskarżyciel lub powód cywilny ponownie zabiera głos, należy również
udzielić głosu obrońcy i oskarżonemu.
Art. 407 (uchylony)
Rozdział 47. Wyrokowanie
Art. 408 [Narada] Po wysłuchaniu głosów stron sąd niezwłocznie przystępuje do
narady.
Art. 409 [Wznowienie przewodu sądowego] Sąd aż do ogłoszenia wyroku może wznowić
przewód sądowy, zwłaszcza w wypadku przewidzianym w art. 399, albo też udzielić
dodatkowego głosu stronom.
Art. 410 [Podstawa wyroku] Podstawę wyroku może stanowić tylko całokształt
okoliczności ujawnionych w toku rozprawy głównej.
Art. 411 [Odroczenie wydania wyroku] § 1. W sprawie zawiłej albo z innych
ważnych powodów sąd może odroczyć wydanie wyroku na czas nie przekraczający 7
dni.
§ 2. W razie przekroczenia tego terminu rozprawę prowadzi się od początku. § 3.
W postanowieniu o odroczeniu wydania wyroku należy wskazać czas i miejsce jego
ogłoszenia.
Art. 412 [Sporządzenie wyroku] Niezwłocznie po ukończeniu głosowania sąd
sporządza wyrok na piśmie.
Art. 413 [Treść wyroku] § 1. Każdy wyrok powinien zawierać:
1) oznaczenie sądu, który go wydał, oraz sędziów, ławników, oskarżycieli i
protokolanta,
2) datę oraz miejsce rozpoznania sprawy i wydania wyroku,
3) imię, nazwisko oraz inne dane określające tożsamość oskarżonego,
4) przytoczenie opisu i kwalifikacji prawnej czynu, którego popełnienie
oskarżyciel zarzucił oskarżonemu,
5) rozstrzygnięcie sądu,
6) wskazanie zastosowanych przepisów ustawy karnej.
§ 2. Wyrok skazujący powinien ponadto zawierać:
1) dokładne określenie przypisanego oskarżonemu czynu oraz jego kwalifikację
prawną,
2) rozstrzygnięcia co do kary i środków karnych, a w razie potrzeby, co do
zaliczenia na ich poczet tymczasowego aresztowania i zatrzymania oraz środków
zapobiegawczych wymienionych w art. 276.
Art. 414 [Wyrok umarzający i warunkowo umarzający] § 1. W razie stwierdzenia po
rozpoczęciu przewodu sądowego okoliczności wyłączającej ściganie lub danych
przemawiających za warunkowym umorzeniem postępowania, sąd wyrokiem umarza
postępowanie albo umarza je warunkowo. Jednakże w razie stwierdzenia
okoliczności wymienionych w art. 17 § 1 pkt 1 i 2 sąd wydaje wyrok
uniewinniający, chyba że sprawca w chwili czynu był niepoczytalny.
§ 2. Umarzając postępowanie sąd stosuje odpowiednio art. 322 § 2 i 3, art. 323 §
1 i 2 oraz art. 340 § 2 i 3. § 3. Sąd stosuje środek zabezpieczający wskazany w
art. 99 § 1 Kodeksu karnego lub w art. 43 § 2 Kodeksu karnego skarbowego, jeżeli
wyniki przewodu sądowego to uzasadniają, a umorzenie następuje z powodu
niepoczytalności sprawcy w chwili popełnienia czynu. § 4. Umarzając postępowanie
warunkowo, sąd stosuje odpowiednio art. 341. § 5. Przewidując możliwość
warunkowego umorzenia postępowania albo możliwość orzeczenia kary z warunkowym
zawieszeniem jej wykonania, sąd może wznowić przewód sądowy celem odpowiedniego
zastosowania art. 341 § 3; wówczas sąd może zarządzić przerwę.
Art. 415 [Powództwo cywilne] § 1. W razie skazania oskarżonego sąd uwzględnia
albo oddala powództwo cywilne w całości albo w części.
§ 2. W razie innego rozstrzygnięcia sąd pozostawia powództwo cywilne bez
rozpoznania. § 3. Sąd orzeka o pozostawieniu powództwa cywilnego bez
rozpoznania, również jeżeli materiał dowodowy ujawniony w toku rozprawy nie
wystarcza do rozstrzygnięcia powództwa cywilnego, a uzupełnienie tego materiału
spowodowałoby znaczną przewlekłość postępowania. § 4. W razie skazania
oskarżonego sąd może także z urzędu zasądzić odszkodowanie na rzecz
pokrzywdzonego, chyba że ustawa stanowi inaczej. Zasądzenie odszkodowania z
urzędu nie jest dopuszczalne, jeżeli zachodzą okoliczności wymienione w art. 65
§ 1 pkt 2, 4 lub 5. § 5. W razie skazania oskarżonego lub warunkowego umorzenia
postępowania w wypadkach wskazanych w ustawie sąd orzeka nawiązkę na rzecz
pokrzywdzonego, obowiązek naprawienia szkody lub zadośćuczynienia za doznaną
krzywdę. Nawiązki na rzecz pokrzywdzonego, obowiązku naprawienia szkody lub
zadośćuczynienia za doznaną krzywdę nie orzeka się, jeżeli roszczenie wynikające
z popełnienia przestępstwa jest przedmiotem innego postępowania albo o
roszczeniu tym prawomocnie orzeczono. § 6. Jeżeli zasądzone odszkodowanie,
obowiązek naprawienia szkody lub zadośćuczynienia za doznaną krzywdę albo
nawiązka orzeczona na rzecz pokrzywdzonego nie pokrywają całej szkody lub nie
stanowią pełnego zadośćuczynienia za doznaną krzywdę, pokrzywdzony może
dochodzić dodatkowych roszczeń w postępowaniu cywilnym. § 7. W razie orzeczenia
przez sąd obowiązku naprawienia szkody, zadośćuczynienia za doznaną krzywdę lub
nawiązki na rzecz pokrzywdzonego, nie stosuje się § 1 i 4.
Art. 416 [Zobowiązanie podmiotu, który odniósł korzyść] § 1. W razie skazania
oskarżonego sąd, uwzględniając wniosek prokuratora, zobowiązuje w wyroku
podmiot, który uzyskał korzyść majątkową w warunkach określonych w art. 52
Kodeksu karnego, do jej zwrotu w całości lub w części na rzecz Skarbu Państwa.
Uniewinniając oskarżonego albo skazując go za przestępstwo, które takiej
korzyści nie przyniosło, lub umarzając postępowanie - sąd pozostawia wniosek
prokuratora bez rozpoznania.
§ 2. Przed zakończeniem przewodu sądowego sąd przesłuchuje w charakterze świadka
podmiot określony w art. 52 Kodeksu karnego. Jeżeli podmiotem tym nie jest osoba
fizyczna, przesłuchuje się organ uprawniony do działania w jego imieniu. § 3.
Osoba, o której mowa w § 2, może odmówić zeznań. § 4. Przepisy art. 72, 75, 87 i
89 stosuje się odpowiednio.
Art. 417 [Zaliczenie na poczet kary] Zaliczeniu na poczet orzeczonej kary
podlega również okres tymczasowego aresztowania odbytego przez oskarżonego w
innej sprawie, w której postępowanie toczyło się równocześnie, a zapadł w niej
prawomocny wyrok uniewinniający, umorzono postępowanie albo odstąpiono od
wymierzenia kary.
Art. 418 [Ogłoszenie wyroku] § 1. Po podpisaniu wyroku przewodniczący ogłasza go
publicznie; w czasie ogłaszania wyroku wszyscy obecni, z wyjątkiem sądu, stoją.
§ 2. Zgłoszenie zdania odrębnego podaje się do wiadomości, a jeżeli członek
składu orzekającego, który zgłosił zdanie odrębne, wyraził na to zgodę, także
jego nazwisko. § 3. Po ogłoszeniu przewodniczący lub jeden z członków składu
orzekającego podaje ustnie najważniejsze powody wyroku.
Art. 418a [Udostępnienie treści wyroku] W wypadku wyrokowania poza rozprawą,
treść wyroku udostępnia się publicznie przez złożenie jego odpisu na okres 7 dni
w sekretariacie sądu, o czym należy uczynić wzmiankę w protokole posiedzenia.
Art. 419 [Niestawiennictwo stron] § 1. Niestawiennictwo stron, ich obrońców i
pełnomocników nie stoi na przeszkodzie ogłoszeniu wyroku.
§ 2. Jeżeli oskarżony pozbawiony wolności nie był obecny przy ogłoszeniu na
rozprawie orzeczenia kończącego postępowanie w sprawie, a nie miał obrońcy,
orzeczenie to doręcza się oskarżonemu. Przepis art. 100 § 6 stosuje się
odpowiednio.
Art. 420 [Uzupełnienie wyroku postanowieniem] § 1. Jeżeli wyrok nie zawiera
rozstrzygnięcia co do przepadku, zaliczenia tymczasowego aresztowania,
zatrzymania lub środków zapobiegawczych wymienionych w art. 276 albo dowodów
rzeczowych, sąd orzeka o tym postanowieniem na posiedzeniu.
§ 2. Jeżeli sąd nieprawidłowo zaliczył okres tymczasowego aresztowania na poczet
orzeczonej kary, stosuje się odpowiednio przepis § 1. § 3. Strony mają prawo
wziąć udział w tym posiedzeniu. Oskarżonego aresztowanego sprowadza się na
posiedzenie tylko wtedy, gdy prezes sądu lub sąd uzna to za konieczne. § 4. Na
postanowienia, o których mowa w § 1 i § 2, przysługuje zażalenie.
Art. 421 [Droga postępowania cywilnego] Osobie nie będącej oskarżonym, która
zgłasza roszczenie do mienia objętego przepadkiem przedmiotów, przysługuje prawo
dochodzenia swych roszczeń tylko w drodze postępowania cywilnego.
Art. 422 [Wniosek o uzasadnienie] § 1. W terminie zawitym 7 dni od daty
ogłoszenia wyroku strona, podmiot określony w art. 416, a w wypadku wyroku
warunkowo umarzającego postępowanie, wydanego na posiedzeniu, także
pokrzywdzony, mogą złożyć wniosek o sporządzenie na piśmie i doręczenie
uzasadnienia wyroku. Sporządzenie uzasadnienia z urzędu nie zwalnia strony,
wymienionego podmiotu oraz pokrzywdzonego od złożenia wniosku o doręczenie
uzasadnienia. Wniosek składa się na piśmie. Wniosek niepochodzący od oskarżonego
powinien wskazywać tego z oskarżonych, którego dotyczy.
§ 2. Dla oskarżonego pozbawionego wolności, który nie ma obrońcy i nie był
obecny podczas ogłoszenia wyroku, termin wymieniony w § 1 biegnie od daty
doręczenia mu wyroku. § 3. Prezes sądu odmawia przyjęcia wniosku złożonego przez
osobę nieuprawnioną lub po terminie. Na zarządzenie prezesa przysługuje
zażalenie.
Art. 423 [Sporządzenie uzasadnienia] § 1. Uzasadnienie wyroku powinno być
sporządzone w ciągu 14 dni od daty złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia,
a w wypadku sporządzenia uzasadnienia z urzędu - od daty ogłoszenia wyroku; w
sprawie zawiłej, w razie niemożności sporządzenia uzasadnienia w terminie,
prezes sądu może przedłużyć ten termin na czas oznaczony.
§ 1a. W wypadku złożenia wniosku o uzasadnienie wyroku w części odnoszącej się
do niektórych oskarżonych sąd może ograniczyć zakres uzasadnienia do tych tylko
części wyroku, których wniosek dotyczy. § 2. Wyrok z uzasadnieniem doręcza się
stronie i podmiotowi, o którym mowa w art. 416, które złożyły wniosek na
podstawie art. 422. Przepis art. 100 § 5 stosuje się.
Art. 424 [Treść uzasadnienia] § 1. Uzasadnienie powinno zawierać:
1) wskazanie, jakie fakty sąd uznał za udowodnione lub nie udowodnione, na
jakich w tej mierze oparł się dowodach i dlaczego nie uznał dowodów przeciwnych,
2) wyjaśnienie podstawy prawnej wyroku.
§ 2. W uzasadnieniu wyroku należy ponadto przytoczyć okoliczności, które sąd
miał na względzie przy wymiarze kary, a zwłaszcza przy zastosowaniu
nadzwyczajnego złagodzenia kary, środków zabezpieczających, uwzględnieniu
powództwa cywilnego oraz przy innych rozstrzygnięciach zawartych w wyroku.
| |
|
