|
| |
Kodeks postępowania karnego
 |
Dział VII. Postępowanie przygotowawcze
|
Dział
VII. Postępowanie przygotowawcze
Rozdział 33. Przepisy ogólne
Art. 297 [Zadania] § 1. Celem postępowania przygotowawczego jest:
1) ustalenie, czy został popełniony czyn zabroniony i czy stanowi on
przestępstwo,
2) wykrycie i w razie potrzeby ujęcie sprawcy,
3) zebranie danych stosownie do art. 213 i 214,
4) wyjaśnienie okoliczności sprawy, w tym ustalenie osób pokrzywdzonych i
rozmiarów szkody,
5) zebranie, zabezpieczenie i w niezbędnym zakresie utrwalenie dowodów dla sądu.
§ 2. W postępowaniu przygotowawczym należy dążyć także do wyjaśnienia
okoliczności, które sprzyjały popełnieniu czynu.
Art. 298 [Kompetencje do prowadzenia] § 1. Postępowanie przygotowawcze prowadzi
prokurator, a w zakresie przewidzianym w ustawie - Policja. W wypadkach
przewidzianych w ustawie uprawnienia Policji przysługują innym organom.
§ 2. Określone w ustawie czynności w postępowaniu przygotowawczym przeprowadza
sąd.
Art. 299 [Strony] § 1. W postępowaniu przygotowawczym pokrzywdzony i podejrzany
są stronami.
§ 2. W wypadkach wskazanych w ustawie określone uprawnienia przysługują również
osobom nie będącym stronami. § 3. W czynnościach sądowych w postępowaniu
przygotowawczym prokuratorowi przysługują prawa strony.
Art. 300 [Pouczenie podejrzanego] Przed pierwszym przesłuchaniem należy pouczyć
podejrzanego o jego uprawnieniach: do składania wyjaśnień, do odmowy składania
wyjaśnień lub odmowy odpowiedzi na pytania, do składania wniosków o dokonanie
czynności śledztwa lub dochodzenia, do korzystania z pomocy obrońcy, do
końcowego zaznajomienia z materiałami postępowania, jak również o uprawnieniu
określonym w art. 301 oraz o obowiązkach i konsekwencjach wskazanych w art. 74,
75, 138 i 139. Pouczenie to należy wręczyć podejrzanemu na piśmie; podejrzany
otrzymanie pouczenia potwierdza podpisem.
Art. 301 [Przesłuchanie] Na żądanie podejrzanego należy przesłuchać go z
udziałem ustanowionego obrońcy. Niestawiennictwo obrońcy nie tamuje
przesłuchania.
Art. 302 [Zażalenie] § 1. Osobom nie będącym stronami przysługuje zażalenie na
postanowienia i zarządzenia naruszające ich prawa.
§ 2. Stronom oraz osobom nie będącym stronami służy zażalenie na czynności inne
niż postanowienia i zarządzenia naruszające ich prawa.
Rozdział 34. Wszczęcie śledztwa
Art. 303 [Postanowienie o wszczęciu] Jeżeli zachodzi uzasadnione podejrzenie
popełnienia przestępstwa, wydaje się z urzędu lub na skutek zawiadomienia o
przestępstwie postanowienie o wszczęciu śledztwa, w którym określa się czyn
będący przedmiotem postępowania oraz jego kwalifikację prawną.
Art. 304 [Zawiadomienie o przestępstwie] § 1. Każdy dowiedziawszy się o
popełnieniu przestępstwa ściganego z urzędu ma społeczny obowiązek zawiadomić o
tym prokuratora lub Policję. Przepis art. 191 § 3 stosuje się odpowiednio.
§ 2. Instytucje państwowe i samorządowe, które w związku ze swą działalnością
dowiedziały się o popełnieniu przestępstwa ściganego z urzędu, są obowiązane
niezwłocznie zawiadomić o tym prokuratora lub Policję oraz przedsięwziąć
niezbędne czynności do czasu przybycia organu powołanego do ścigania przestępstw
lub do czasu wydania przez ten organ stosownego zarządzenia, aby nie dopuścić do
zatarcia śladów i dowodów przestępstwa. § 3. Zawiadomienie o przestępstwie, co
do którego prowadzenie śledztwa przez prokuratora jest obowiązkowe, lub własne
dane świadczące o popełnieniu takiego przestępstwa Policja przekazuje wraz z
zebranymi materiałami niezwłocznie prokuratorowi.
Art. 304a [Wspólny protokół z zawiadomienia o przestępstwie] Sporządza się
wspólny protokół z przyjęcia ustnego zawiadomienia o przestępstwie i
przesłuchania w charakterze świadka osoby zawiadamiającej; w protokole tym można
również zamieścić wniosek o ściganie.
Art. 305 [Reakcja na zawiadomienie] § 1. Niezwłocznie po otrzymaniu
zawiadomienia o przestępstwie organ powołany do prowadzenia postępowania
przygotowawczego obowiązany jest wydać postanowienie o wszczęciu bądź o odmowie
wszczęcia śledztwa.
§ 2. (uchylony) § 3. Jeżeli postanowienie o wszczęciu śledztwa wydaje Policja,
niezwłocznie przesyła prokuratorowi jego odpis. Postanowienie o odmowie
wszczęcia lub o umorzeniu śledztwa wydaje prokurator albo Policja; postanowienie
wydane przez Policję zatwierdza prokurator. § 4. O wszczęciu, odmowie wszczęcia
albo o umorzeniu śledztwa zawiadamia się osobę lub instytucję państwową,
samorządową lub społeczną, która złożyła zawiadomienie o przestępstwie, oraz
ujawnionego pokrzywdzonego, a o umorzeniu także podejrzanego - z pouczeniem o
przysługujących im uprawnieniach.
Art. 306 [Zażalenie] § 1. Pokrzywdzonemu oraz instytucji wymienionej w art. 305
§ 4 przysługuje zażalenie na postanowienie o odmowie wszczęcia śledztwa, a
stronom - na postanowienie o jego umorzeniu. Uprawnionym do złożenia zażalenia
przysługuje prawo przejrzenia akt.
§ 2. Zażalenie wnosi się do prokuratora nadrzędnego nad prokuratorem, który
wydał lub zatwierdził postanowienie. Jeżeli prokurator nadrzędny nie przychyli
się do zażalenia, kieruje je do sądu. § 3. Jeżeli osoba lub instytucja, która
złożyła zawiadomienie o przestępstwie, nie zostanie w ciągu 6 tygodni
powiadomiona o wszczęciu albo odmowie wszczęcia śledztwa, może wnieść zażalenie
do prokuratora nadrzędnego albo powołanego do nadzoru nad organem, któremu
złożono zawiadomienie.
Art. 307 [Czynności sprawdzające] § 1. Jeżeli zachodzi potrzeba, można zażądać
uzupełnienia w wyznaczonym terminie danych zawartych w zawiadomieniu o
przestępstwie lub dokonać sprawdzenia faktów w tym zakresie. W tym wypadku
postanowienie o wszczęciu śledztwa albo o odmowie wszczęcia należy wydać
najpóźniej w terminie 30 dni od otrzymania zawiadomienia.
§ 2. W postępowaniu sprawdzającym nie przeprowadza się dowodu z opinii biegłego
ani czynności wymagających spisania protokołu, z wyjątkiem przyjęcia ustnego
zawiadomienia o przestępstwie lub wniosku o ściganie oraz czynności określonej w
§ 3. § 3. Uzupełnienie danych zawartych w zawiadomieniu o przestępstwie może
nastąpić również przez przesłuchanie w charakterze świadka osoby
zawiadamiającej. § 4. (uchylony) § 5. Przepis § 2 stosuje się odpowiednio w
wypadku podejmowania przez organy ścigania przed wydaniem postanowienia o
wszczęciu śledztwa sprawdzenia własnych informacji, nasuwających przypuszczenie,
że popełniono przestępstwo.
Art. 308 [Dochodzenie w niezbędnym zakresie] § 1. W granicach koniecznych dla
zabezpieczenia śladów i dowodów przestępstwa przed ich utratą, zniekształceniem
lub zniszczeniem, prokurator albo Policja może w każdej sprawie, w wypadkach
niecierpiących zwłoki, jeszcze przed wydaniem postanowienia o wszczęciu śledztwa
lub dochodzenia, przeprowadzić w niezbędnym zakresie czynności procesowe, a
zwłaszcza dokonać oględzin, w razie potrzeby z udziałem biegłego, przeszukania
lub czynności wymienionych w art. 74 § 2 pkt 1 w stosunku do osoby podejrzanej,
a także przedsięwziąć wobec niej inne niezbędne czynności, nie wyłączając
pobrania krwi, włosów i wydzielin organizmu. Po dokonaniu tych czynności, w
sprawach, w których prowadzenie śledztwa przez prokuratora jest obowiązkowe,
prowadzący postępowanie przekazuje sprawę niezwłocznie prokuratorowi.
§ 2. W wypadkach niecierpiących zwłoki, w szczególności wtedy, gdy mogłoby to
spowodować zatarcie śladów lub dowodów przestępstwa, można w toku czynności
wymienionych w § 1 przesłuchać osobę podejrzaną o popełnienie przestępstwa w
charakterze podejrzanego przed wydaniem postanowienia o przedstawieniu zarzutów,
jeżeli zachodzą warunki do sporządzenia takiego postanowienia. Przesłuchanie
rozpoczyna się od informacji o treści zarzutu. § 3. W wypadku przewidzianym w §
2, w sprawach, w których prowadzenie śledztwa jest obowiązkowe, najpóźniej w
ciągu 5 dni od dnia przesłuchania wydaje się postanowienie o przedstawieniu
zarzutów albo, w razie braku warunków do jego sporządzenia, umarza się
postępowanie w stosunku do osoby przesłuchanej. § 4. W sprawach, w których
obowiązkowe jest prowadzenie śledztwa przez prokuratora, postanowienie
przewidziane w § 3 wydaje prokurator. § 5. Czynności, o których mowa w § 1 i 2,
mogą być dokonywane tylko w ciągu 5 dni od dnia pierwszej czynności. § 6. W
wypadkach określonych w § 1 i 2 czas trwania śledztwa lub dochodzenia liczy się
od dnia pierwszej czynności.
Rozdział 35. Przebieg śledztwa
Art. 309 [Zakres spraw] Śledztwo prowadzi się w sprawach:
1) o zbrodnie,
2) o występki - gdy osobą podejrzaną jest sędzia, prokurator, funkcjonariusz
Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego lub Agencji Wywiadu,
3) o występki - gdy osobą podejrzaną jest funkcjonariusz Straży Granicznej,
Żandarmerii Wojskowej, finansowych organów dochodzenia lub organów nadrzędnych
nad finansowymi organami dochodzenia, w zakresie spraw należących do właściwości
tych organów lub o występki popełnione przez tych funkcjonariuszy w związku z
wykonywaniem czynności służbowych,
4) o występki, w których nie prowadzi się dochodzenia,
5) o występki, w których prowadzi się dochodzenie, jeżeli prokurator tak
postanowi ze względu na wagę lub zawiłość sprawy.
Art. 310 [Termin ukończenia śledztwa] § 1. Śledztwo powinno być ukończone w
ciągu 3 miesięcy.
§ 2. W uzasadnionych wypadkach okres śledztwa może być przedłużony na dalszy
czas oznaczony przez prokuratora nadzorującego śledztwo lub prokuratora
nadrzędnego nad prokuratorem, który prowadzi śledztwo, nie dłuższy jednak niż
rok. W szczególnie uzasadnionych wypadkach właściwy prokurator nadrzędny nad
prokuratorem nadzorującym lub prowadzącym śledztwo może przedłużyć jego okres na
dalszy czas oznaczony.
Art. 311 [Organy prowadzące] § 1. Śledztwo prowadzi Policja, jeżeli nie prowadzi
go prokurator.
§ 2. Prokurator prowadzi śledztwo w wypadkach określonych w art. 309 pkt 2 i 3
oraz w sprawach o przestępstwo określone w art. 148 Kodeksu karnego. § 3. Jeżeli
prokurator wszczął śledztwo, może powierzyć Policji jego przeprowadzenie w
całości lub w określonym zakresie albo dokonanie poszczególnych czynności
śledztwa; w wypadkach określonych w art. 309 pkt 2 i 3 nie można powierzyć
Policji prowadzenia śledztwa w całości. § 4. W sytuacji, o której mowa w § 3,
Policja może dokonać innych czynności, jeżeli wyłoni się taka potrzeba. § 5.
Prokurator może zastrzec do osobistego wykonania jakąkolwiek czynność śledztwa,
a w szczególności czynności wymagające postanowienia, związane z przedstawieniem
zarzutów, zmianą postanowienia o przedstawieniu zarzutów lub zamknięciem
śledztwa.
Art. 312 [Inne organy] Uprawnienia Policji przysługują także:
1) organom Straży Granicznej oraz Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, w
zakresie ich właściwości,
2) innym organom przewidzianym w przepisach szczególnych.
Art. 313 [Przedstawienie zarzutów] § 1. Jeżeli dane istniejące w chwili
wszczęcia śledztwa lub zebrane w jego toku uzasadniają dostatecznie podejrzenie,
że czyn popełniła określona osoba, sporządza się postanowienie o przedstawieniu
zarzutów, ogłasza je niezwłocznie podejrzanemu i przesłuchuje się go, chyba że
ogłoszenie postanowienia lub przesłuchanie podejrzanego nie jest możliwe z
powodu jego ukrywania się lub nieobecności w kraju.
§ 2. Postanowienie o przedstawieniu zarzutów zawiera wskazanie podejrzanego,
dokładne określenie zarzucanego mu czynu i jego kwalifikacji prawnej. § 3.
Podejrzany może do czasu zawiadomienia go o terminie zaznajomienia z materiałami
śledztwa żądać podania mu ustnie podstaw zarzutów, a także sporządzenia
uzasadnienia na piśmie, o czym należy go pouczyć. Uzasadnienie doręcza się
podejrzanemu i ustanowionemu obrońcy w terminie 14 dni. § 4. W uzasadnieniu
należy w szczególności wskazać, jakie fakty i dowody zostały przyjęte za
podstawę zarzutów.
Art. 314 [Rozszerzenie i zmiana zarzutów] Jeżeli w toku śledztwa okaże się, że
podejrzanemu należy zarzucić czyn nie objęty wydanym uprzednio postanowieniem o
przedstawieniu zarzutów albo czyn w zmienionej w istotny sposób postaci lub też,
że czyn zarzucany należy zakwalifikować z surowszego przepisu, wydaje się
niezwłocznie nowe postanowienie, ogłasza się je podejrzanemu oraz przesłuchuje
się go. Przepis art. 313 § 3 i 4 stosuje się odpowiednio.
Art. 315 [Wnioski dowodowe] § 1. Podejrzany i jego obrońca oraz pokrzywdzony i
jego pełnomocnik mogą składać wnioski o dokonanie czynności śledztwa.
§ 2. Stronie, która złożyła wniosek, oraz jej obrońcy lub pełnomocnikowi nie
można odmówić wzięcia udziału w czynności, jeżeli tego żądają. Przepis art. 318
zdanie drugie stosuje się.
Art. 316 [Czynności niepowtarzalne] § 1. Jeżeli czynności śledztwa nie będzie
można powtórzyć na rozprawie, należy podejrzanego, pokrzywdzonego i ich
przedstawicieli ustawowych, a obrońcę i pełnomocnika, jeżeli są już w sprawie
ustanowieni, dopuścić do udziału w czynności, chyba że zachodzi
niebezpieczeństwo utraty lub zniekształcenia dowodu w razie zwłoki.
§ 2. Podejrzanego pozbawionego wolności nie sprowadza się wtedy, gdy zwłoka
grozi utratą lub zniekształceniem dowodu. § 3. Jeżeli zachodzi
niebezpieczeństwo, że świadka nie będzie można przesłuchać na rozprawie, strona
lub prokurator albo inny organ prowadzący postępowanie mogą zwrócić się do sądu
z żądaniem przesłuchania go przez sąd.
Art. 317 [Udział w innych czynnościach] § 1. Strony, a obrońcę lub pełnomocnika,
gdy są już w sprawie ustanowieni, należy także na żądanie dopuścić do udziału w
innych czynnościach śledztwa.
§ 2. W szczególnie uzasadnionym wypadku prokurator może postanowieniem odmówić
dopuszczenia do udziału w czynności ze względu na ważny interes śledztwa albo
odmówić sprowadzenia oskarżonego pozbawionego wolności, gdy spowodowałoby to
poważne trudności.
Art. 318 [Opinia biegłego] Gdy dopuszczono dowód z opinii biegłych albo
instytucji naukowej lub specjalistycznej, podejrzanemu i jego obrońcy oraz
pokrzywdzonemu i jego pełnomocnikowi doręcza się postanowienie o dopuszczeniu
tego dowodu i zezwala na wzięcie udziału w przesłuchaniu biegłych oraz na
zapoznanie się z opinią, jeżeli złożona została na piśmie. Podejrzanego
pozbawionego wolności nie sprowadza się, gdy spowodowałoby to poważne trudności.
Art. 319 (uchylony)
Art. 320 (uchylony)
Rozdział 36. Zamknięcie śledztwa
Art. 321 [Zakres czynności] § 1. Jeżeli istnieją podstawy do zamknięcia
śledztwa, na wniosek podejrzanego lub jego obrońcy o końcowe zaznajomienie z
materiałami postępowania, prowadzący postępowanie powiadamia podejrzanego i
obrońcę o terminie końcowego zaznajomienia, pouczając ich o prawie uprzedniego
przejrzenia akt w terminie odpowiednim do wagi lub zawiłości sprawy, określonym
przez organ procesowy.
§ 2. Termin zaznajomienia podejrzanego z materiałami postępowania powinien być
tak wyznaczony, aby od doręczenia zawiadomienia o nim podejrzanemu i jego
obrońcy upłynęło co najmniej 7 dni. § 3. W czynnościach zaznajomienia
podejrzanego z materiałami postępowania ma prawo uczestniczyć obrońca. § 4. Nie
usprawiedliwione niestawiennictwo podejrzanego lub jego obrońcy nie tamuje
dalszego postępowania. § 5. W terminie 3 dni od daty zaznajomienia podejrzanego
z materiałami postępowania strony mogą składać wnioski o uzupełnienie śledztwa.
Przepis art. 315 § 2 stosuje się odpowiednio. § 6. Jeżeli nie zachodzi potrzeba
uzupełnienia śledztwa, wydaje się postanowienie o jego zamknięciu i ogłasza się
je lub o jego treści zawiadamia się podejrzanego oraz jego obrońcę.
Art. 322 [Umorzenie] § 1. Jeżeli postępowanie nie dostarczyło podstaw do
wniesienia aktu oskarżenia, a nie zachodzą warunki określone w art. 324, umarza
się śledztwo bez konieczności uprzedniego zaznajomienia z materiałami
postępowania i jego zamknięcia.
§ 2. Postanowienie o umorzeniu śledztwa powinno zawierać, oprócz danych
wymienionych w art. 94, dokładne określenie czynu i jego kwalifikacji prawnej
oraz wskazanie przyczyn umorzenia. § 3. Jeżeli umorzenie następuje po wydaniu
postanowienia o przedstawieniu zarzutów albo przesłuchaniu osoby w charakterze
podejrzanego, postanowienie o umorzeniu powinno zawierać także imię i nazwisko
podejrzanego oraz w razie potrzeby inne dane o jego osobie.
Art. 323 [Dowody rzeczowe] § 1. W razie umorzenia śledztwa prokurator wydaje
postanowienie co do dowodów rzeczowych stosownie do przepisów art. 230-233.
§ 2. Na postanowienie, o którym mowa w § 1, przysługuje zażalenie podejrzanemu,
pokrzywdzonemu i osobie, od której przedmioty te odebrano lub która zgłosiła do
nich roszczenie. § 3. Po uprawomocnieniu się postanowienia o umorzeniu śledztwa
prokurator, w razie istnienia podstaw określonych w art. 99 § 1 i art. 100
Kodeksu karnego lub w art. 43 § 1 i 2 oraz art. 47 § 3 Kodeksu karnego
skarbowego, występuje do sądu z wnioskiem o orzeczenie przepadku tytułem środka
zabezpieczającego. Z takim wnioskiem prokurator może wystąpić również w wypadku
umorzenia postępowania wobec niewykrycia sprawców przestępstwa, o ile przepisy
przewidują orzeczenie przepadku.
Art. 324 [Środki zabezpieczające] § 1. Jeżeli zostanie ustalone, że podejrzany
dopuścił się czynu w stanie niepoczytalności, a istnieją podstawy do
zastosowania środków zabezpieczających, prokurator po zamknięciu śledztwa
kieruje sprawę do sądu z wnioskiem o umorzenie postępowania i zastosowanie
środków zabezpieczających. Przepis art. 321 stosuje się odpowiednio.
§ 2. Jeżeli sąd nie znajduje podstaw do uwzględnienia wniosku, o którym mowa w §
1, przekazuje sprawę prokuratorowi do dalszego prowadzenia. § 3. Na
postanowienie sądu przysługuje zażalenie.
Art. 325 [Zawieszenie postępowania] Postanowienie o zawieszeniu śledztwa, jeżeli
nie zostało wydane przez prokuratora, wymaga jego pisemnego zatwierdzenia.
Rozdział 36a. Dochodzenie
Art. 325a [Odpowiednie stosowanie] Przepisy dotyczące śledztwa stosuje się
odpowiednio do dochodzenia, jeżeli przepisy niniejszego rozdziału nie stanowią
inaczej.
Art. 325b [Zakres spraw objętych dochodzeniem] § 1. Dochodzenie prowadzi się w
sprawach o przestępstwa należące do właściwości sądu rejonowego:
1) zagrożone karą nieprzekraczającą 5 lat pozbawienia wolności, z tym że w
wypadku przestępstw przeciwko mieniu tylko wówczas, gdy wartość przedmiotu
przestępstwa albo szkoda wyrządzona lub grożąca nie przekracza 50 000 złotych,
2) przewidziane w art. 159 i 262 § 2 Kodeksu karnego,
3) przewidziane w art. 279 § 1, art. 286 § 1 i 2 oraz w art. 289 § 2 Kodeksu
karnego, jeżeli wartość przedmiotu przestępstwa albo szkoda wyrządzona lub
grożąca nie przekracza 50 000 złotych.
§ 2. Spośród spraw o przestępstwa wymienione w § 1 pkt 1 nie prowadzi się
dochodzenia w sprawach o przestępstwa określone w Kodeksie karnym w art. 155,
156 § 2, art. 157a § 1, art. 164 § 2, art. 165 § 2, art. 168, 174 § 2, art. 175,
181-184, 186, 187, 197 § 2, art. 201, 228 § 2, art. 229 § 2, art. 230 § 2, art.
230a § 2, art. 231 § 1 i 3, art. 233 § 1 i 4, art. 234, 235, 240 § 1, art. 250a
§ 1-3, art. 258 § 1 i 2, art. 265 § 1 i 3, art. 266 § 2, art. 271 § 1 i 2 oraz w
rozdziale XXXVI i XXXVII.
Art. 325c [Okoliczności wyłączające dochodzenie] Dochodzenia nie prowadzi się:
1) w stosunku do oskarżonego pozbawionego wolności w tej lub innej sprawie,
chyba że zastosowano zatrzymanie lub tymczasowe aresztowanie wobec sprawcy
ujętego na gorącym uczynku lub bezpośrednio potem; przepisu art. 259 § 3 nie
stosuje się,
2) jeżeli zachodzą okoliczności wymienione w art. 79 § 1.
Art. 325d [Upoważnienie] Minister Sprawiedliwości, w porozumieniu z właściwymi
ministrami, określi, w drodze rozporządzenia, organy uprawnione obok Policji do
prowadzenia dochodzeń oraz organy uprawnione do wnoszenia i popierania
oskarżenia przed sądem pierwszej instancji w sprawach podlegających rozpoznaniu
w postępowaniu uproszczonym, jak również zakres spraw zleconych tym organom,
mając na uwadze określony przez ustawę zakres kompetencji tych organów.
Art. 325e [Postanowienia] § 1. Postanowienia o wszczęciu dochodzenia, odmowie
wszczęcia dochodzenia, umorzeniu dochodzenia i wpisaniu sprawy do rejestru
przestępstw, umorzeniu dochodzenia oraz o jego zawieszeniu wydaje prowadzący
postępowanie. Mogą one zostać zamieszczone w protokole, o którym mowa w art.
304a, i nie wymagają uzasadnienia.
§ 2. Postanowienia, o których mowa w § 1, z wyjątkiem postanowienia o wszczęciu
dochodzenia, zatwierdza prokurator. Prokurator stosuje art. 323 § 1. § 3. Nie
jest wymagane powiadomienie prokuratora o wszczęciu dochodzenia.
Art. 325f [Umorzenie dochodzenia; podjęcie na nowo] § 1. Jeżeli dane uzyskane w
toku czynności, o których mowa w art. 308 § 1, lub prowadzonego przez okres co
najmniej 5 dni dochodzenia nie stwarzają dostatecznych podstaw do wykrycia
sprawcy w drodze dalszych czynności procesowych, można wydać postanowienie o
umorzeniu dochodzenia i wpisaniu sprawy do rejestru przestępstw.
§ 2. Po wydaniu postanowienia, o którym mowa w § 1, Policja, na podstawie
odrębnych przepisów, prowadzi czynności w celu wykrycia sprawcy i uzyskania
dowodów. § 3. Jeżeli zostaną ujawnione dane pozwalające na wykrycie sprawcy,
Policja wydaje postanowienie o podjęciu na nowo dochodzenia. Przepis art. 305 §
4 stosuje się odpowiednio; przepisów art. 305 § 3 zdanie pierwsze oraz art. 327
§ 1 nie stosuje się. § 4. Na postanowienie, o którym mowa w § 1, przysługuje
zażalenie na zasadach ogólnych.
Art. 325g [Przesłuchanie podejrzanego] § 1. Nie jest wymagane sporządzenie
postanowienia o przedstawieniu zarzutów oraz wydanie postanowienia o zamknięciu
dochodzenia, chyba że podejrzany jest zatrzymany lub tymczasowo aresztowany.
§ 2. Przesłuchanie osoby podejrzanej zaczyna się od powiadomienia jej o treści
zarzutu wpisanego do protokołu przesłuchania. Osobę tę od chwili rozpoczęcia
przesłuchania uważa się za podejrzanego. § 3. Podejrzanemu należy umożliwić
przygotowanie się do obrony, a zwłaszcza ustanowienie lub wyznaczenie obrońcy.
Art. 325h [Ograniczenie dochodzenia] Dochodzenie można ograniczyć do ustalenia,
czy zachodzą wystarczające podstawy do wniesienia aktu oskarżenia lub innego
zakończenia postępowania. Należy jednak dokonać czynności przewidzianych w art.
321 § 1-5 oraz w art. 325g § 2, przesłuchać podejrzanego i pokrzywdzonego oraz
przeprowadzić i utrwalić w protokołach czynności, których nie będzie można
powtórzyć. Utrwalenie innych czynności dowodowych następuje w formie protokołu
ograniczonego do zapisu najbardziej istotnych oświadczeń osób biorących udział w
czynności; przepisu art. 148 § 2 zdanie pierwsze nie stosuje się.
Art. 325i [Termin zakończenia dochodzenia] § 1. Dochodzenie powinno być
ukończone w ciągu 2 miesięcy. Prokurator może przedłużyć ten okres do 3
miesięcy. W razie niezakończenia dochodzenia we wskazanym terminie dalsze
postępowanie przygotowawcze prowadzi się w formie śledztwa.
§ 2. Organ prowadzący dochodzenie ma uprawnienia prokuratora, o których mowa w
art. 23a. § 3. Uprawnienia prokuratora określone w art. 335 § 1, art. 336 i 387
§ 2 przysługują także organom, o których mowa w art. 325d.
Rozdział 37. Nadzór prokuratora nad postępowaniem przygotowawczym
Art. 326 [Zakres] § 1. Prokurator sprawuje nadzór nad postępowaniem
przygotowawczym w zakresie, w jakim go sam nie prowadzi; prokurator może także
objąć nadzorem postępowanie, o którym mowa w art. 307.
§ 2. Prokurator jest obowiązany czuwać nad prawidłowym i sprawnym przebiegiem
całego nadzorowanego przez siebie postępowania. § 3. Z tytułu sprawowanego
nadzoru prokurator może w szczególności:
1) zaznajamiać się z zamierzeniami prowadzącego postępowanie, wskazywać kierunki
postępowania oraz wydawać co do tego zarządzenia,
2) żądać przedstawienia sobie materiałów zbieranych w toku postępowania,
3) uczestniczyć w czynnościach dokonywanych przez prowadzących postępowanie,
osobiście je przeprowadzać albo przejąć sprawę do swego prowadzenia,
4) wydawać postanowienia, zarządzenia lub polecenia oraz zmieniać i uchylać
postanowienia i zarządzenia wydane przez prowadzącego postępowanie.
§ 4. W razie niewykonania przez organ nie będący prokuratorem postanowienia,
zarządzenia lub polecenia wydanego przez prokuratora sprawującego nadzór, na
jego żądanie przełożony funkcjonariusza wszczyna postępowanie służbowe; o wyniku
postępowania informuje się prokuratora.
Art. 327 [Podjęcie na nowo i wznowienie] § 1. Umorzone postępowanie
przygotowawcze może być w każdym czasie podjęte na nowo na mocy postanowienia
prokuratora, jeżeli nie będzie się toczyć przeciw osobie, która w poprzednim
postępowaniu występowała w charakterze podejrzanego. Przepis ten stosuje się
odpowiednio w sprawie, w której odmówiono wszczęcia śledztwa lub dochodzenia.
§ 2. Prawomocnie umorzone postępowanie przygotowawcze wznawia się przeciwko
osobie, która występowała w charakterze podejrzanego, na mocy postanowienia
prokuratora nadrzędnego nad tym, który wydał lub zatwierdził postanowienie o
umorzeniu, tylko wtedy, gdy ujawnią się nowe istotne fakty lub dowody nie znane
w poprzednim postępowaniu albo gdy zachodzi okoliczność określona w art. 11 § 3.
Przewidziane w ustawie ograniczenia okresu tymczasowego aresztowania stosuje się
wówczas do łącznego czasu trwania tego środka. § 3. Przed wydaniem postanowienia
o podjęciu lub wznowieniu, prokurator może przedsięwziąć osobiście lub zlecić
Policji dokonanie niezbędnych czynności dowodowych w celu sprawdzenia
okoliczności uzasadniających wydanie postanowienia. § 4. Po wniesieniu aktu
oskarżenia sąd umarza postępowanie, jeżeli stwierdzi, że postępowanie
przygotowawcze wznowiono mimo braku podstaw.
Art. 328 [Uprawnienie Prokuratora Generalnego] § 1. Prokurator Generalny może
uchylić prawomocne postanowienie o umorzeniu postępowania przygotowawczego w
stosunku do osoby, która występowała w charakterze podejrzanego, jeżeli
stwierdzi, że umorzenie postępowania było niezasadne. Nie dotyczy to wypadku, w
którym sąd utrzymał w mocy postanowienie o umorzeniu.
§ 2. Po upływie 6 miesięcy od daty uprawomocnienia się postanowienia o
umorzeniu, Prokurator Generalny może uchylić lub zmienić postanowienie albo jego
uzasadnienie jedynie na korzyść podejrzanego.
Rozdział 38. Czynności sądowe w postępowaniu przygotowawczym
Art. 329 [Właściwość sądu] § 1. Przewidzianych w ustawie czynności w
postępowaniu przygotowawczym dokonuje na posiedzeniu sąd powołany do rozpoznania
sprawy w pierwszej instancji, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej.
§ 2. Sąd dokonuje czynności jednoosobowo także wtedy, gdy rozpoznaje zażalenie
na czynności postępowania przygotowawczego, chyba że ustawa stanowi inaczej.
Art. 330 [Akt oskarżenia pokrzywdzonego] § 1. Uchylając postanowienie o
umorzeniu postępowania przygotowawczego lub odmowie jego wszczęcia, sąd wskazuje
powody uchylenia, a w miarę potrzeby także okoliczności, które należy wyjaśnić,
lub czynności, które należy przeprowadzić. Wskazania te są dla prokuratora
wiążące.
§ 2. Jeżeli prokurator nadal nie znajduje podstaw do wniesienia aktu oskarżenia,
wydaje ponownie postanowienie o umorzeniu postępowania lub odmowie jego
wszczęcia. Postanowienie to podlega zaskarżeniu tylko do prokuratora
nadrzędnego. W razie utrzymania w mocy zaskarżonego postanowienia, pokrzywdzony,
który wykorzystał uprawnienia przewidziane w art. 306 § 1 i 2, może wnieść akt
oskarżenia określony w art. 55 § 1 - o czym należy go pouczyć. § 3. W razie
wniesienia przez pokrzywdzonego aktu oskarżenia prezes sądu przesyła jego odpis
prokuratorowi, wzywając go do nadesłania w terminie 14 dni akt postępowania
przygotowawczego.
Rozdział 39. Akt oskarżenia
Art. 331 [Termin] § 1. W ciągu 14 dni od daty zamknięcia śledztwa albo od
otrzymania aktu oskarżenia sporządzonego przez Policję w dochodzeniu, prokurator
sporządza akt oskarżenia lub zatwierdza akt oskarżenia sporządzony przez Policję
w dochodzeniu i wnosi go do sądu albo sam wydaje postanowienie o umorzeniu, o
zawieszeniu albo o uzupełnieniu śledztwa lub dochodzenia.
§ 2. Organ, o którym mowa w art. 325d, może wnieść akt oskarżenia bezpośrednio
do sądu, chyba że prokurator postanowi inaczej. § 3. Jeżeli podejrzany jest
tymczasowo aresztowany, termin wymieniony w § 1 wynosi 7 dni. § 4. W sprawie, w
której wobec podejrzanego stosowane jest tymczasowe aresztowanie, akt oskarżenia
należy wnieść nie później niż 14 dni przed upływem dotychczas określonego
terminu stosowania tego środka.
Art. 332 [Treść] § 1. Akt oskarżenia powinien zawierać:
1) imię i nazwisko oskarżonego, inne dane o jego osobie oraz dane o zastosowaniu
środka zapobiegawczego,
2) dokładne określenie zarzucanego oskarżonemu czynu ze wskazaniem czasu,
miejsca, sposobu i okoliczności jego popełnienia oraz skutków, a zwłaszcza
wysokości powstałej szkody,
3) wskazanie, że czyn został popełniony w warunkach wymienionych w art. 64
Kodeksu karnego albo w art. 37 § 1 pkt 4 Kodeksu karnego skarbowego,
4) wskazanie przepisów ustawy karnej, pod które zarzucany czyn podpada,
5) wskazanie sądu właściwego do rozpoznania sprawy i trybu postępowania,
6) uzasadnienie oskarżenia.
§ 2. W uzasadnieniu należy przytoczyć fakty i dowody, na których oskarżenie się
opiera, a w miarę potrzeby wyjaśnić podstawę prawną oskarżenia i omówić
okoliczności, na które powołuje się oskarżony w swej obronie. § 3. Akt
oskarżenia sporządzony przez Policję lub organ, o którym mowa w art. 325d, może
nie zawierać uzasadnienia.
Art. 333 [Treść] § 1. Akt oskarżenia powinien także zawierać:
1) listę osób, których wezwania oskarżyciel żąda,
2) wykaz innych dowodów, których przeprowadzenia na rozprawie głównej domaga się
oskarżyciel.
§ 2. Prokurator może wnieść o zaniechanie wezwania i odczytanie na rozprawie
zeznań świadków przebywających za granicą lub mających stwierdzić okoliczności,
którym oskarżony w wyjaśnieniach swych nie zaprzeczył, a okoliczności te nie są
tak doniosłe, aby konieczne było bezpośrednie przesłuchanie świadków na
rozprawie. Nie dotyczy to osób wymienionych w art. 182. § 3. Do aktu oskarżenia
dołącza się, do wiadomości sądu, listę ujawnionych osób pokrzywdzonych z
podaniem ich adresów, a także adresy osób, o których mowa w § 1 pkt 1. § 4.
Prokurator może także dołączyć do aktu oskarżenia wniosek o zobowiązanie
podmiotu określonego w art. 52 Kodeksu karnego do zwrotu na rzecz Skarbu Państwa
uzyskanej korzyści majątkowej oraz zawiadomienie tego podmiotu o terminie
rozprawy; wniosek powinien zawierać uzasadnienie.
Art. 334 [Zawiadomienie o przesłaniu] § 1. Z aktem oskarżenia przesyła się
sądowi akta postępowania przygotowawczego wraz z załącznikami, a także po jednym
odpisie aktu oskarżenia dla każdego oskarżonego.
§ 2. O przesłaniu aktu oskarżenia do sądu oraz o treści przepisów art. 335 i 387
oskarżyciel publiczny zawiadamia oskarżonego i ujawnionego pokrzywdzonego, a
także osobę lub instytucję, która złożyła zawiadomienie o przestępstwie.
Pokrzywdzonego należy pouczyć o uprawnieniach związanych z dochodzeniem roszczeń
majątkowych, a w razie potrzeby także o prawie do zgłoszenia oświadczenia o
działaniu w charakterze oskarżyciela posiłkowego.
Art. 335 [Wniosek o skazanie] § 1. Prokurator może umieścić w akcie oskarżenia
wniosek o wydanie wyroku skazującego i orzeczenie uzgodnionych z oskarżonym kary
lub środka karnego za występek zagrożony karą nieprzekraczającą 10 lat
pozbawienia wolności bez przeprowadzenia rozprawy, jeżeli okoliczności
popełnienia przestępstwa nie budzą wątpliwości, a postawa oskarżonego wskazuje,
że cele postępowania zostaną osiągnięte.
§ 2. Jeżeli zachodzą warunki do wystąpienia z wnioskiem, o którym mowa w § 1, a
w świetle zebranych dowodów wyjaśnienia podejrzanego nie budzą wątpliwości,
dalszych czynności dowodowych w postępowaniu przygotowawczym można nie
przeprowadzać; przeprowadza się jednak czynności, co do których zachodzi
niebezpieczeństwo, że nie będzie można ich przeprowadzić na rozprawie. § 3.
Uzasadnienie aktu oskarżenia można ograniczyć do wskazania okoliczności, o
których mowa w § 1.
Art. 336 [Wniosek o warunkowe umorzenie] § 1. Jeżeli spełnione są przesłanki
uzasadniające warunkowe umorzenie postępowania, prokurator może zamiast aktu
oskarżenia sporządzić i skierować do sądu wniosek o takie umorzenie.
§ 2. Do wniosku stosuje się odpowiednio przepisy art. 332 § 1 pkt 1, 2, 4 i 5.
Uzasadnienie wniosku można ograniczyć do wskazania dowodów świadczących o tym,
że wina oskarżonego nie budzi wątpliwości, a nadto okoliczności przemawiających
za warunkowym umorzeniem. § 3. Prokurator może wskazać proponowany okres próby,
obowiązki, które należy nałożyć na oskarżonego i, stosownie do okoliczności,
wnioski co do dozoru. § 4. Do wniosku dołącza się, do wiadomości sądu, listę
ujawnionych osób pokrzywdzonych z podaniem ich adresów. Przepis art. 334 stosuje
się odpowiednio. § 5. Do wniosku o warunkowe umorzenie postępowania stosuje się
odpowiednio przepisy dotyczące aktu oskarżenia zawarte w rozdziale 40.
| |
|
