|
| |
Kodeks postępowania cywilnego
Część druga. Postępowanie zabezpieczające
Tytuł I. Przepisy ogólne
Art. 730 [Podstawy zabezpieczenia] § 1. W każdej sprawie cywilnej
podlegającej rozpoznaniu przez sąd lub sąd polubowny można żądać udzielenia
zabezpieczenia.
§ 2. Sąd może udzielić zabezpieczenia przed wszczęciem postępowania lub w jego
toku. Po uzyskaniu przez uprawnionego tytułu wykonawczego dopuszczalne jest
udzielenie zabezpieczenia tylko wtedy, jeżeli ma ono na celu zabezpieczenie
roszczenia o świadczenie, którego termin spełnienia jeszcze nie nastąpił.
Art. 730[1] [Podmioty uprawnione] § 1. Udzielenia zabezpieczenia może żądać
każda strona lub uczestnik postępowania, jeżeli uprawdopodobni roszczenie oraz
interes prawny w udzieleniu zabezpieczenia.
§ 2. Interes prawny w udzieleniu zabezpieczenia istnieje wtedy, gdy brak
zabezpieczenia uniemożliwi lub poważnie utrudni wykonanie zapadłego w sprawie
orzeczenia lub w inny sposób uniemożliwi lub poważnie utrudni osiągnięcie celu
postępowania w sprawie. § 3. Przy wyborze sposobu zabezpieczenia sąd uwzględni
interesy stron lub uczestników postępowania w takiej mierze, aby uprawnionemu
zapewnić należytą ochronę prawną, a obowiązanego nie obciążać ponad potrzebę.
Art. 731 [Granice zabezpieczenia] Zabezpieczenie nie może zmierzać do
zaspokojenia roszczenia, chyba że ustawa stanowi inaczej.
Art. 732 [Na wniosek, z urzędu] Zabezpieczenie udzielane jest na wniosek, a w
wypadkach, w których postępowanie może być wszczęte z urzędu - także z urzędu.
Art. 733 [Termin na wniesienie pisma] Udzielając zabezpieczenia przed wszczęciem
postępowania w sprawie, sąd wyznacza termin, w którym pismo wszczynające
postępowanie powinno być wniesione pod rygorem upadku zabezpieczenia. Termin ten
nie może przekraczać dwóch tygodni.
Art. 734 [Sad właściwy] Do udzielenia zabezpieczenia właściwy jest sąd, do
którego właściwości należy rozpoznanie sprawy w pierwszej instancji. Wnioski o
udzielenie zabezpieczenia zgłoszone w toku postępowania rozpoznaje sąd tej
instancji, w której postępowanie się toczy, z wyjątkiem wypadku, gdy sądem tym
jest Sąd Najwyższy. Wtedy o zabezpieczeniu orzeka sąd pierwszej instancji.
Art. 735 [Rozpoznanie wniosku] Wniosek o udzielenie zabezpieczenia podlega
rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym, chyba że przepis szczególny stanowi
inaczej.
Art. 736 [Wymogi formalne dla wniosku] § 1. Wniosek o udzielenie zabezpieczenia
powinien odpowiadać wymaganiom przepisanym dla pisma procesowego, a nadto
zawierać:
1) wskazanie sposobu zabezpieczenia, a w sprawach o roszczenie pieniężne także
wskazanie sumy zabezpieczenia;
2) uprawdopodobnienie okoliczności uzasadniających wniosek.
§ 2. Jeżeli wniosek o udzielenie zabezpieczenia złożono przed wszczęciem
postępowania, należy nadto zwięźle przedstawić przedmiot sprawy. § 3. Wskazana w
§ 1 suma zabezpieczenia nie może być wyższa od dochodzonego roszczenia liczonego
wraz z odsetkami do dnia wydania postanowienia o udzieleniu zabezpieczenia oraz
z kosztami wykonania zabezpieczenia. Suma ta może obejmować także przewidywane
koszty postępowania. § 4. Jeżeli w ramach zabezpieczenia obowiązany składa sumę
zabezpieczenia, sumę tę umieszcza się na rachunku depozytowym sądu, chyba że
przepis szczególny stanowi inaczej. Przepis art. 752 stosuje się odpowiednio.
Art. 737 [Rozpoznanie] Wniosek o udzielenie zabezpieczenia podlega rozpoznaniu
bezzwłocznie, nie później jednak niż w terminie tygodnia od dnia jego wpływu do
sądu, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Jeżeli ustawa przewiduje
rozpoznanie wniosku na rozprawie, należy ją wyznaczyć tak, aby rozprawa mogła
odbyć się w terminie miesięcznym od dnia wpływu wniosku.
Art. 738 [Granice rozpoznania] Sąd rozpoznaje wniosek o udzielenie
zabezpieczenia w jego granicach, biorąc za podstawę orzeczenia materiał zebrany
w sprawie. W razie stwierdzenia, że wniosek nie odpowiada wymogom formalnym
przewidzianym w art. 736, przewodniczący zwraca wniosek bez wzywania
wnioskodawcy do jego uzupełnienia.
Art. 739 [Wykonanie postanowienia] § 1. Wykonanie postanowienia o udzieleniu
zabezpieczenia sąd może uzależnić od złożenia przez uprawnionego kaucji na
zabezpieczenie roszczeń obowiązanego powstałych w wyniku wykonania postanowienia
o zabezpieczeniu. Z kaucji tej będzie przysługiwało obowiązanemu pierwszeństwo
zaspokojenia przed innymi należnościami zaraz po kosztach egzekucyjnych.
§ 2. Przepisu § 1 nie stosuje się, gdy uprawnionym jest Skarb Państwa oraz w
wypadku zabezpieczenia roszczeń alimentacyjnych, o rentę, a także należności
pracownika w sprawach z zakresu prawa pracy, w części nieprzekraczającej pełnego
jednomiesięcznego wynagrodzenia pracownika.
Art. 740 [Doręczanie postanowień] § 1. Postanowienie, w przedmiocie
zabezpieczenia, wydane na posiedzeniu niejawnym, a podlegające wykonaniu przez
organ egzekucyjny, sąd doręcza tylko uprawnionemu, chyba że przepis szczególny
stanowi inaczej. Doręczenia obowiązanemu dokonuje organ egzekucyjny równocześnie
z przystąpieniem do wykonania postanowienia.
§ 2. W wypadkach objętych § 1 obowiązanemu nie doręcza się również zażalenia
uprawnionego ani postanowienia sądu drugiej instancji rozstrzygającego o tym
zażaleniu. § 3. Jeżeli ustanowiono jako zabezpieczenie zarząd nad
przedsiębiorstwem lub gospodarstwem rolnym obowiązanego albo zakładem wchodzącym
w skład przedsiębiorstwa lub jego częścią albo częścią gospodarstwa rolnego
obowiązanego, doręczenia obowiązanemu postanowienia o udzieleniu zabezpieczenia
dokonuje zarządca ustanowiony przez sąd. Jeżeli obowiązany odmawia przyjęcia
postanowienia albo gdy zarządca jest wprowadzony w zarząd przez komornika,
doręczenia postanowienia o zabezpieczeniu dokonuje komornik.
Art. 741 [Zażalenie na postanowienie] Na postanowienie sądu pierwszej instancji
w przedmiocie zabezpieczenia przysługuje zażalenie.
Art. 742 [Uchylenie lub zmiana postanowienia] § 1. Obowiązany może w każdym
czasie żądać uchylenia lub zmiany prawomocnego postanowienia, którym udzielono
zabezpieczenia, gdy odpadnie lub zmieni się przyczyna zabezpieczenia. Jeżeli
obowiązany złoży na rachunek depozytowy sądu sumę zabezpieczenia żądaną przez
uprawnionego we wniosku o udzielenie zabezpieczenia, zabezpieczenie upada.
Przepis art. 754[1] § 3 stosuje się odpowiednio.
§ 2. Postanowienie w przedmiocie uchylenia lub ograniczenia zabezpieczenia może
zapaść tylko po przeprowadzeniu rozprawy. § 3. Wniesienie zażalenia na
postanowienie uchylające lub zmieniające postanowienie o udzieleniu
zabezpieczenia wstrzymuje wykonanie postanowienia. § 4. Przepisów § 2 i § 3 nie
stosuje się, gdy uchylenie postanowienia o udzieleniu zabezpieczenia nastąpiło
na skutek złożenia przez obowiązanego na rachunek depozytowy sądu sumy
wystarczającej do zabezpieczenia. § 5. Do sumy złożonej przez obowiązanego na
rachunek depozytowy sądu przepis art. 752 stosuje się odpowiednio.
Art. 743 [Egzekucja] § 1. Jeżeli postanowienie o udzieleniu zabezpieczenia
podlega wykonaniu w drodze egzekucji, do wykonania tego postanowienia stosuje
się odpowiednio przepisy o postępowaniu egzekucyjnym, z tym jednak, że sąd
nadaje postanowieniu o udzieleniu zabezpieczenia klauzulę wykonalności z urzędu.
W razie zbiegu zabezpieczenia udzielonego przez sąd i organ administracyjny
przepisy art. 773 i art. 774 nie mają zastosowania, z wyjątkiem wypadków
przewidzianych w art. 751.
§ 2. Jeżeli z uwagi na swą treść postanowienie podlega wykonaniu w inny sposób,
stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące tego sposobu. Podstawą
przeprowadzenia postępowania jest wtedy postanowienie zaopatrzone z urzędu przez
przewodniczącego we wzmiankę o wykonalności.
Art. 743[1] [Majątek wspólny przy zabezpieczeniu] § 1. Postanowienie o
udzieleniu zabezpieczenia wydane przeciwko osobie pozostającej w związku
małżeńskim stanowi podstawę do podjęcia czynności związanych z wykonaniem
zabezpieczenia na mieniu wchodzącym w skład majątku wspólnego.
§ 2. W terminie tygodnia od dnia dokonania pierwszej czynności związanej z
wykonaniem zabezpieczenia małżonek obowiązanego może sprzeciwić się wykonaniu
postanowienia o udzieleniu zabezpieczenia, o czym organ wykonujący
zabezpieczenie niezwłocznie zawiadamia uprawnionego. § 3. Sprzeciw małżonka
obowiązanego, o którym mowa w § 2, nie wstrzymuje wykonania zabezpieczenia.
Jeżeli jednak zabezpieczenie prowadzi do zaspokojenia uprawnionego, wstrzymuje
się wypłatę pieniędzy uzyskanych w postępowaniu zabezpieczającym. § 4. W razie
sprzeciwu, o którym mowa w § 2, uprawniony może w terminie dwóch tygodni od dnia
zawiadomienia go, pod rygorem upadku zabezpieczenia w zakresie wykonania na
mieniu wchodzącym w skład majątku wspólnego, wystąpić do sądu o nadanie temu
postanowieniu klauzuli wykonalności przeciwko małżonkowi obowiązanego. Przepisy
art. 787 stosuje się odpowiednio. Upadek, o którym mowa w zdaniu pierwszym,
następuje również w razie oddalenia wniosku o nadanie klauzuli wykonalności.
Art. 744 [Upadek zabezpieczenia] § 1. W razie prawomocnego zwrotu albo
odrzucenia pozwu lub wniosku, oddalenia powództwa lub wniosku albo umorzenia
postępowania, zabezpieczenie upada.
§ 2. Zabezpieczenie upada również, gdy zostało udzielone przed wszczęciem
postępowania, jeżeli uprawniony nie wystąpił we wszczętym postępowaniu w sprawie
o całość roszczenia lub też wystąpił o roszczenia inne niż to, które zostało
zabezpieczone. § 3. W sprawach wymienionych w § 1 i § 2 przepis art. 754[ 1] § 3
stosuje się odpowiednio.
Art. 745 [Koszty postępowania] § 1. O kosztach postępowania zabezpieczającego
sąd rozstrzyga w orzeczeniu kończącym postępowanie w sprawie, a o kosztach
postępowania zabezpieczającego później powstałych rozstrzyga na wniosek strony
sąd, który udzielił zabezpieczenia.
§ 2. Jeżeli postanowienie, w którym udzielono zabezpieczenia, zostało wydane
przed wszczęciem postępowania w sprawie, a uprawniony nie zachował wyznaczonego
mu terminu do jej wszczęcia, obowiązany może w terminie dwóch tygodni od upływu
tego terminu złożyć wniosek o przyznanie mu kosztów. W tym terminie wniosek taki
może zgłosić uprawniony, jeżeli nie wytoczył sprawy dlatego, że obowiązany
zaspokoił jego roszczenie.
Art. 746 [Roszczenie odszkodowawcze] § 1. Jeżeli uprawniony nie wniósł pisma
wszczynającego postępowanie w wyznaczonym terminie albo cofnął pozew lub
wniosek, jak również gdy pozew zwrócono lub odrzucono albo powództwo bądź
wniosek oddalono lub postępowanie umorzono, a także w przypadkach wskazanych w
art. 744 § 2, obowiązanemu przysługuje przeciwko uprawnionemu roszczenie o
naprawienie szkody wyrządzonej wykonaniem zabezpieczenia. Roszczenie wygasa,
jeżeli nie będzie dochodzone w ciągu roku od dnia powstania szkody.
§ 2. Uprawnieni, którzy łącznie uzyskali zabezpieczenie, ponoszą solidarną
odpowiedzialność za wyrządzoną szkodę. § 3. Jeżeli w terminie miesiąca od dnia
powstania roszczenia, o którym mowa w § 1, obowiązany nie wytoczył powództwa,
sąd zwraca uprawnionemu, na jego wniosek, kaucję złożoną na zabezpieczenie tego
roszczenia.
| |
|
