|
| |
Kodeks postępowania cywilnego
Księga druga. Postępowanie
Księga druga. Postępowanie
Tytuł I. Zdolność sądowa i procesowa
Art. 1117 [Zdolność sądowa i procesowa] § 1. Zdolność sądową i procesową
obywateli państw obcych, zagranicznych osób prawnych oraz zagranicznych
jednostek nie posiadających osobowości prawnej ocenia się według przepisów
niniejszego kodeksu.
§ 2. To samo dotyczy osób nie mających żadnego obywatelstwa.
Art. 1118 (skreślony)
Tytuł II. Zabezpieczenie kosztów procesu
Art. 1119 [Kaucja aktoryczna] Powód cudzoziemiec jest obowiązany na żądanie
pozwanego złożyć kaucję na zabezpieczenie kosztów procesu.
Art. 1120 [Zwolnienie z kaucji] Obowiązku takiego nie ma powód cudzoziemiec w
następujących wypadkach:
1) jeżeli w państwie, do którego należy, obywatele polscy nie mają takiego
obowiązku;
2) jeżeli ma w Polsce miejsce zamieszkania lub majątek wystarczający na
zabezpieczenie kosztów;
3) jeżeli przysługuje mu lub uzyskał zwolnienie od kosztów sądowych;
4) w sprawach małżeńskich niemajątkowych, w sprawach z powództwa wzajemnego i w
postępowaniu nakazowym;
5) w sprawach, które strony zgodnie poddały jurysdykcji sądów polskich.
Art. 1121 [Żądanie zabezpieczenia] § 1. Pozwany może zgłosić żądanie
zabezpieczenia kosztów najpóźniej przy pierwszej czynności procesowej.
§ 2. Późniejsze zgłoszenie żądania jest dopuszczalne, jeżeli dopiero w toku
sprawy:
1) pozwany dowiedział się, że powód jest cudzoziemcem;
2) ustała podstawa prawna do zwolnienia powoda od obowiązku złożenia kaucji.
Art. 1122 [Wyłączenie żądania] Pozwany nie ma prawa domagać się złożenia kaucji,
jeżeli uznana przez niego część roszczenia powoda wystarcza na zabezpieczenie
kosztów.
Art. 1123 [Wysokość kaucji] § 1. Sąd oznaczy wysokość kaucji, mając na względzie
prawdopodobną sumę kosztów, które poniesie pozwany, jednak bez włączenia kosztów
powództwa wzajemnego.
§ 2. Jeżeli w toku sprawy okaże się, że kaucja nie wystarcza, pozwany może żądać
dodatkowego zabezpieczenia. § 3. Kaucję składa się w gotówce.
Art. 1124 [Niezłożenie] § 1. Zgłaszając w przepisanym czasie wniosek o
zabezpieczenie kosztów, pozwany nie ma obowiązku składać wyjaśnień co do istoty
sprawy przed rozstrzygnięciem tego wniosku.
§ 2. Sąd wyznaczy powodowi termin do złożenia kaucji. § 3. Po bezskutecznym
upływie terminu sąd na wniosek pozwanego odrzuci pozew lub środek odwoławczy,
orzekając o kosztach jak w wypadku cofnięcia pozwu.
Art. 1125 [Zwolnienie z obowiązku złożenia] Jeżeli w toku postępowania ustanie
przyczyna zabezpieczenia, sąd na wniosek powoda, po wysłuchaniu pozwanego,
zwolni powoda od obowiązku zabezpieczenia kosztów i zarządzi zwrot złożonej
kaucji.
Art. 1126 [Zaspokojenie z kaucji] § 1. Sąd na wniosek pozwanego zarządzi
zaspokojenie z kaucji przyznanych mu kosztów.
§ 2. Wniosek taki powinien być zgłoszony w ciągu miesiąca od uprawomocnienia się
orzeczenia. Jeżeli wniosku nie zgłoszono, sąd po upływie tego terminu zarządzi
wydanie kaucji powodowi na jego żądanie. § 3. Sąd zarządzi wydanie powodowi
kaucji natychmiast po uprawomocnieniu się orzeczenia, jeżeli pozwanemu kosztów
nie przyznano.
Art. 1127 [Rozwinięcie] Na kaucji złożonej przez powoda cudzoziemca przysługuje
pozwanemu pierwszeństwo przed wszystkimi innymi wierzycielami powoda.
Art. 1128 [Odesłanie] Przepisy tytułu niniejszego stosuje się odpowiednio w
postępowaniu nieprocesowym, gdy jego wszczęcie nastąpiło na wniosek cudzoziemca.
Tytuł III. Zwolnienie cudzoziemców od kosztów sądowych
Art. 1129 § 1. Cudzoziemcy korzystają ze zwolnienia od kosztów sądowych na
zasadach przewidzianych w niniejszym kodeksie pod warunkiem wzajemności.
§ 2. Osoby nie posiadające żadnego obywatelstwa, mające miejsce zamieszkania w
Polsce, traktowane są jak obywatele polscy.
Tytuł IV. Pomoc prawna i doręczenia
Art. 1130 [Pośrednictwo Ministerstwa Sprawiedliwości] W sprawach pomocy prawnej
sądy porozumiewają się z sądami i innymi organami państw obcych oraz z polskimi
przedstawicielstwami dyplomatycznymi i urzędami konsularnymi za pośrednictwem
Ministerstwa Sprawiedliwości.
Art. 1131 [Przesłanki pomocy] § 1. Sądy polskie udzielają pomocy prawnej na
wniosek sądów i innych organów państw obcych.
§ 2. Sąd polski odmówi udzielenia pomocy prawnej, jeżeli:
1) żądana czynność byłaby sprzeczna z podstawowymi zasadami porządku prawnego
Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej albo naruszałaby jej suwerenność;
2) wykonanie żądanej czynności nie należy do zakresu działania sądów polskich;
3) państwo, od którego wniosek o udzielenie pomocy prawnej pochodzi, odmawia
pomocy prawnej sądom polskim.
Art. 1132 [Wykonanie; doręczenia] § 1. Wykonanie wniosku sądu lub innego organu
państwa obcego o udzielenie pomocy prawnej przez sąd polski odbywa się według
prawa polskiego. Sąd wezwany może jednak na prośbę sądu lub innego organu
państwa obcego zastosować przy wykonaniu wniosku inną formę od przewidzianej
przez prawo polskie, jeżeli ta forma czynności nie jest zakazana przez prawo
polskie ani sprzeczna z podstawowymi zasadami porządku prawnego Polskiej
Rzeczypospolitej Ludowej .
§ 2. Jeżeli sąd lub inny organ państwa obcego zwróci się do sądu o doręczenie
pisma osobie przebywającej w Polsce, nie dołączając przekładu tego pisma na
język polski, doręcza się je odbiorcy, o ile zechce je przyjąć. Odbiorcę, który
odmawia przyjęcia pisma, należy pouczyć o skutkach prawnych, jakie mogą w
związku z tym powstać za granicą.
Art. 1133 [Udzielenie pomocy za granicą] § 1. Z wnioskiem o udzielenie pomocy
prawnej za granicą sąd może zwrócić się do polskiego przedstawicielstwa
dyplomatycznego lub urzędu konsularnego albo do sądu lub innego organu państwa
obcego.
§ 2. Do polskiego przedstawicielstwa dyplomatycznego lub urzędu konsularnego sąd
zwraca się o przeprowadzenie dowodu bądź o doręczenie pisma, jeżeli osoba mająca
być przesłuchana lub odbiorca pisma jest obywatelem polskim zamieszkałym za
granicą albo pracownikiem polskiego przedstawicielstwa dyplomatycznego, misji
zagranicznej lub urzędu konsularnego. § 3. Do sądu lub innego organu państwa
obcego sąd zwraca się o udzielenie pomocy prawnej, jeżeli osoba mająca być
przesłuchana lub odbiorca pisma nie jest obywatelem polskim albo jeżeli chodzi o
przeprowadzenie innej czynności postępowania. § 4. W razie niemożności
przeprowadzenia dowodu lub doręczenia pisma obywatelowi polskiemu zamieszkałemu
za granicą za pośrednictwem polskiego przedstawicielstwa dyplomatycznego lub
urzędu konsularnego, stosuje się przepis § 3.
Art. 1134 [Doręczenie przez Ministerstwo Sprawiedliwości] Doręczenie pism
sądowych osobom przebywającym w Polsce, które nie podlegają sądom polskim, oraz
innym osobom zamieszkałym w budynkach lub pomieszczeniach, korzystających z
nietykalności na podstawie ustaw, umów lub powszechnie ustalonych zwyczajów
międzynarodowych, dokonuje się za pośrednictwem Ministerstwa Spraw
Zagranicznych.
Art. 1135 [Pełnomocnik do doręczeń] § 1. Strona zamieszkała za granicą, jeżeli
nie ustanowiła pełnomocnika do prowadzenia sprawy zamieszkałego w Polsce,
obowiązana jest wskazać w Polsce pełnomocnika do doręczeń.
§ 2. W razie niewskazania pełnomocnika do doręczeń, przeznaczone dla tej strony
pisma sądowe pozostawia się w aktach sprawy ze skutkiem doręczenia. Stronę
należy o tym pouczyć przy pierwszym doręczeniu. Strona powinna być również
pouczona o możliwości złożenia odpowiedzi na pismo wszczynające postępowanie i
wyjaśnień na piśmie oraz o tym, kto może być ustanowiony pełnomocnikiem.
Art. 1136 (uchylony)
Tytuł V. Zabezpieczenie dowodów
Art. 1137 Sąd polski może zabezpieczyć znajdujący się w Polsce dowód, jeżeli
jest to potrzebne dla dochodzenia roszczenia za granicą. Wniosek o
zabezpieczenie dowodu składa się w sądzie rejonowym, w którego okręgu dowód ma
być przeprowadzony. O terminie wyznaczonym do przeprowadzenia dowodu zawiadamia
się wnioskodawcę, chyba że zachodzi wypadek nie cierpiący zwłoki. Poza tym
stosuje się odpowiednio art. 312.
Tytuł VI. Zagraniczne dokumenty urzędowe
Art. 1138 Zagraniczne dokumenty urzędowe posiadają moc dowodową na równi z
polskimi dokumentami urzędowymi. Jednakże jeżeli dokument dotyczy przeniesienia
własności nieruchomości położonej w Polsce, powinien on być uwierzytelniony
przez polskie przedstawicielstwo dyplomatyczne lub urząd konsularny. To samo
dotyczy dokumentu, który wywołuje wątpliwości co do jego autentyczności.
Tytuł VII. Zabezpieczenie spadku po cudzoziemcach
Art. 1139 [Udział konsula] § 1. W sprawach spadkowych po cudzoziemcach
rozpoznawanych w trybie nieprocesowym, w których polskim sądom nie przysługuje
jurysdykcja, sądy te dokonują zabezpieczenia spadku oraz otwarcia i ogłoszenia
testamentu, o czym otrzymuje wiadomość właściwy konsul. Konsul może uczestniczyć
w postępowaniu.
§ 2. Organom państwa, którego obywatelem był spadkodawca, wydaje się na żądanie
wypis testamentu oraz protokołu otwarcia i ogłoszenia. Pod warunkiem wzajemności
może być wydany oryginał testamentu, jeżeli nie przewiduje się dalszych
czynności urzędowych w Polsce.
Art. 1140 [Ogłoszenie] § 1. Sąd z urzędu zarządzi trybem przewidzianym dla
ogłoszeń o wezwaniu spadkobierców ogłoszenie, w którym wezwie osoby roszczące
sobie prawa do spadku, spadkobierców i wierzycieli spadkodawcy, aby w ciągu
trzech miesięcy prawa swoje zgłosili z podaniem dowodów. W ogłoszeniu należy
wskazać obywatelstwo spadkodawcy.
§ 2. Ogłoszenie doręcza się właściwemu organowi administracji finansowej i
właściwemu konsulowi.
Art. 1141 [Wydanie majątku] § 1. Jeżeli nikt nie zgłosił się w powyższym
terminie, sąd spadku postanowi wydać majątek ruchomy właściwemu konsulowi.
§ 2. W przeciwnym razie będzie wyznaczona rozprawa, na którą wzywa się osoby
zainteresowane. Po wysłuchaniu stawających sąd wyda postanowienie o
zabezpieczeniu zgłoszonych i wykazanych praw osób zamieszkałych w Polsce oraz
obywateli polskich, zamieszkałych za granicą, jak również o zabezpieczeniu
podatku od nabycia praw majątkowych. Na postanowienie sądu przysługuje
zażalenie. § 3. Nie wydany majątek ruchomy będzie służył na zaspokojenie
zabezpieczonych praw. Resztę majątku ruchomego sąd postanowi wydać właściwemu
konsulowi. § 4. Wydanie może nastąpić tylko pod warunkiem wzajemności.
Art. 1142 [Cudzoziemiec zmarły w podróży] § 1. Jeżeli cudzoziemiec zmarł w
Polsce w czasie podróży, a nie miał w Polsce zamieszkania lub miejsca stałego
pobytu ani majątku oprócz rzeczy przy nim znalezionych, rzeczy te będą
zabezpieczone przez sąd, z zawiadomieniem o tym właściwego konsula.
§ 2. Część ich sprzedaje się według przepisów o sprzedaży zabezpieczonych
ruchomości, a z osiągniętej ceny zaspokaja się koszty pobytu w Polsce i pogrzebu
spadkodawcy. Reszta ceny oraz rzeczy nie sprzedanych będzie wydana właściwemu
konsulowi.
Tytuł VIII. Stwierdzenie obcego prawa i wzajemności
Art. 1143 § 1. Gdy zachodzi potrzeba zastosowania przez sąd polski prawa obcego,
sąd może zwrócić się do Ministra Sprawiedliwości o udzielenie tekstu tego prawa
oraz o wyjaśnienie obcej praktyki sądowej.
§ 2. Sąd może zwrócić się do Ministra Sprawiedliwości również wtedy, gdy chodzi
o stwierdzenie stosowania wzajemności przez państwo obce. § 3. Celem
stwierdzenia treści obcego prawa i obcej praktyki sądowej sąd może także
zasięgnąć opinii biegłych.
Tytuł IX. Uzasadnianie prawomocnych orzeczeń
Art. 1144 Jeżeli do uznania albo wykonania prawomocnego orzeczenia sądu
polskiego za granicą konieczne jest przedstawienie orzeczenia wraz z
uzasadnieniem, a orzeczenie nie zawiera uzasadnienia, sąd, który wydał
orzeczenie, sporządzi uzasadnienie na wniosek strony, uczestnika postępowania
lub osoby ubiegającej się o uznanie lub wykonanie orzeczenia.
| |
|
