|

| |
Koszty adwokackie
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za
czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej
pomocy prawnej udzielonej z urzędu
z dnia 28 września 2002 r. (Dz.U. Nr 163, poz. 1348)
brzmienie od 2005-3-30
zmiany:
Dz.U. 2005, Nr 41, poz. 392
Dz.U. 2003, Nr 97, poz. 887, Nr 212, poz. 2073Na podstawie art. 16 ust. 2 i 3
oraz art. 29 ust. 2 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. – Prawo o adwokaturze (Dz.U. z
2002 r. Nr 123, poz. 1058, Nr 126, poz. 1069 i Nr 153, poz.1271) zarządza się,
co następuje:
Rozdział 1. Przepisy ogólne
§ 1 [Zakres] Rozporządzenie określa:
1) opłaty za czynności adwokackie przed organami wymiaru sprawiedliwości, zwane
dalej "opłatami";
2) stawki minimalne opłat za czynności adwokackie, zwane dalej "stawkami
minimalnymi";
3) szczegółowe zasady ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy
prawnej, udzielonej przez adwokata ustanowionego z urzędu.
Rozdział 2. Opłaty za czynności adwokackie przed organami wymiaru
sprawiedliwości
§ 2 [Stawki minimalne i odstępstwa] 1. Opłaty stanowiące podstawę zasądzenia
przez sądy kosztów zastępstwa prawnego nie mogą być wyższe niż stawki minimalne,
o których mowa w rozdziałach 3–5, niezależnie od wysokości tych opłat ustalonych
w umowie między adwokatem a klientem.
2. Sąd może przyznać opłaty wyższe od wskazanych w ust. 1, jeżeli uzasadnia to
rodzaj i stopień zawiłości sprawy oraz niezbędny nakład pracy adwokata; nie mogą
być one wyższe niż sześciokrotne stawki minimalne.
§ 3 [Zróżnicowanie opłat] 1. Przy ustalaniu w umowie opłaty bierze się pod uwagę
rodzaj i stopień zawiłości sprawy oraz wymagany nakład pracy adwokata.
2. W przypadkach szczególnie uzasadnionych, gdy przemawia za tym sytuacja
majątkowa lub rodzinna klienta albo rodzaj sprawy, adwokat może ustalić stawkę
opłaty niższą niż stawka minimalna albo zrezygnować z opłaty w całości. 3. W
przypadkach, o których mowa w ust. 2, sąd może, odpowiednio, zasądzić koszty
zastępstwa w wysokości ustalonej przez adwokata albo nie przyznać opłaty w
ogóle.
§ 4 [Wartość przedmiotu sprawy lub roszczenia] 1. Wysokość stawki minimalnej
zależy od wartości przedmiotu sprawy lub jej rodzaju, a w postępowaniu
egzekucyjnym – od wartości egzekwowanego roszczenia.
2. W razie zmiany w toku postępowania wartości stanowiącej podstawę obliczenia
opłat, bierze się pod uwagę wartość zmienioną, poczynając od następnej
instancji.
§ 5 [Sprawy podobne] Wysokość stawek minimalnych w sprawach nieokreślonych w
rozporządzeniu ustala się, przyjmując za podstawę stawkę w sprawach o
najbardziej zbliżonym rodzaju.
Rozdział 3. Stawki minimalne w sprawach cywilnych, ze stosunku pracy i
ubezpieczeń społecznych
§ 6 [Wartość przedmiotu sporu] Stawki minimalne wynoszą przy wartości przedmiotu
sprawy:
1) do 500 zł – 60 zł;
2) powyżej 500 zł do 1 500 zł – 180 zł;
3) powyżej 1 500 zł do 5 000 zł – 600 zł;
4) powyżej 5 000 zł do 10 000 zł – 1 200 zł;
5) powyżej 10 000 zł do 50 000 zł – 2 400 zł;
6) powyżej 50 000 zł do 200 000 zł – 3 600 zł;
7) powyżej 200 000 zł – 7 200 zł.
§ 7 [Prawo rodzinne i opiekuńcze] 1. Stawki minimalne wynoszą w sprawach z
zakresu prawa rodzinnego i opiekuńczego o:
1) rozwód i unieważnienie małżeństwa – 360 zł;
2) stwierdzenie istnienia lub nieistnienia małżeństwa – 240 zł;
3) przysposobienie – 180 zł;
4) pozbawienie, ograniczenie, zawieszenie lub przywrócenie władzy rodzicielskiej
oraz odebranie dziecka – 120 zł;
5) ustalenie ojcostwa, zaprzeczenie ojcostwa, unieważnienie uznania dziecka oraz
rozwiązanie przysposobienia – 240 zł;
6) ubezwłasnowolnienie – 240 zł;
7) uznanie za zmarłego lub stwierdzenie zgonu oraz rozstrzygnięcie co do aktów
stanu cywilnego – 180 zł;
8) rozstrzygnięcie w istotnych sprawach rodziny lub co do zarządu majątkiem
wspólnym – 240 zł;
9) zniesienie wspólności majątkowej między małżonkami–360 zł;
10) podział majątku wspólnego między małżonkami – stawkę obliczoną na podstawie
§ 6 od wartości udziału, a w wypadku zgodnego wniosku małżonków – 50% tej
stawki;
11) alimenty, nakazanie wypłacenia wynagrodzenia za pracę do rąk drugiego
małżonka – 60 zł, z zastrzeżeniem ust. 4.
2. Stawki, o których mowa w ust. 1 pkt 1, obejmują również wynagrodzenie od
roszczeń majątkowych dochodzonych łącznie, z wyjątkiem roszczeń przewidzianych w
art. 58 § 2 i 3 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, od których pobiera się także
wynagrodzenie określone w ust. 1. 3. Stawki określone w ust. 1 pkt 5 obejmują w
sprawach o ustalenie ojcostwa również roszczenia majątkowe strony powodowej. 4.
Opłaty, o których mowa w ust. 1 pkt 11, ustala się od wartości przedmiotu
sprawy, jeżeli obowiązek zwrotu kosztów obciąża osobę zobowiązaną do alimentów
lub małżonka, którego wynagrodzenie za pracę ma być wypłacone do rąk drugiego
współmałżonka.
§ 8 [Prawo rzeczowe] Stawki minimalne wynoszą za prowadzenie spraw z zakresu
własności, innych praw rzeczowych i prawa o księgach wieczystych:
1) o stwierdzenie zasiedzenia własności nieruchomości – 50% stawki obliczonej na
podstawie § 6;
2) o rozgraniczenie – 360 zł;
3) dotyczących służebności – 240 zł;
4) o naruszenie posiadania – 156 zł;
5) o wpis w księdze wieczystej lub złożenie dokumentu do zbioru dokumentów – 120
zł;
6) o zniesienie współwłasności – stawkę obliczoną na podstawie § 6 od wartości
udziału współwłaściciela zastępowanego przez adwokata lub radcę prawnego, a w
wypadku zgodnego wniosku uczestników – 50% tej stawki;
7) związanych z korzystaniem z rzeczy wspólnej lub z zarządem rzeczą wspólną –
240 zł;
8) o usunięcie niezgodności między treścią wpisu w księdze wieczystej a
rzeczywistym stanem prawnym – 50% stawki obliczonej na podstawie § 6 od wartości
prawa dotkniętego niezgodnością.
§ 9 [Prawo spadkowe] Stawki minimalne wynoszą za prowadzenie spraw z zakresu
prawa spadkowego:
1) o zabezpieczenie spadku, dokonanie spisu inwentarza, odrzucenie spadku,
ogłoszenie testamentu i nakazanie jego złożenia, zarządu spadku nieobjętego i
wyjawienie przedmiotów spadkowych – 60 zł;
2) o stwierdzenie nabycia spadku – 60 zł, a jeżeli przedmiotem postępowania jest
również ważność testamentu – 360 zł;
3) o dział spadku – stawkę obliczoną na podstawie § 6 od wartości udziału
spadkowego uczestnika zastępowanego przez adwokata, a w razie działu na zgodny
wniosek uczestników postępowania – 50% tej stawki.
§ 10 [Wydanie nieruchomości, opróżnienie lokalu] Stawki minimalne wynoszą za
prowadzenie spraw o:
1) opróżnienie lokalu mieszkalnego – 120 zł;
2) wydanie nieruchomości rolnej – 360 zł;
3) wydanie innej nieruchomości i opróżnienie lokalu użytkowego – stawkę
obliczoną na podstawie § 6 od wartości sześciomiesięcznego czynszu.
§ 11 [Inne sprawy] 1. Stawki minimalne wynoszą w sprawach:
1) o uchylenie uchwały organu spółdzielni - 180 zł;
2) o ochronę dóbr osobistych i ochronę praw autorskich - 360 zł;
3) z zakresu postępowania nieprocesowego w sprawie niewymienionej odrębnie - 120
zł;
4) o uchylenie wyroku sądu polubownego - 1 200 zł;
5) z zakresu postępowania układowego lub upadłościowego - 1 800 zł;
6) o uznanie orzeczenia sądu zagranicznego - 240 zł;
7) egzekucyjnych przy egzekucji z nieruchomości - 50% stawki obliczonej na
podstawie § 6, a przy egzekucji innego rodzaju - 25% tej stawki;
8) ze skargi na czynności komornika - 60 zł;
9) rejestracji spółki - 1 200 zł;
10) rejestracji spółdzielni - 1 800 zł;
11) innych rejestracji - 600 zł;
12) zmiany w rejestrze - 360 zł;
13) o zaopatrzenie tytułu egzekucyjnego w klauzulę wykonalności - 60 zł;
14) o zwolnienie spod zajęcia rzeczy i praw zabezpieczonych w postępowaniu
karnym u osoby podejrzanej o popełnienie przestępstwa przeciwko mieniu - 60 zł;
15) o zwrot korzyści uzyskanych kosztem Skarbu Państwa - 60 zł;
16) o ustalenie autorstwa projektu wynalazczego - 480 zł;
17) o ustalenie prawa do patentu, prawa ochronnego lub prawa z rejestracji - 600
zł;
18) o naruszenie patentu, prawa ochronnego lub prawa z rejestracji - 840 zł;
19) o stwierdzenie prawa korzystania z wynalazku, wzoru użytkowego lub wzoru
przemysłowego albo prawa używania znaku towarowego lub oznaczenia geograficznego
bądź utraty prawa używania oznaczenia geograficznego - 720 zł;
20) o przeniesienie patentu, prawa ochronnego lub prawa z rejestracji - 840 zł;
21) o uchylenie uchwały wspólników bądź akcjonariuszy i o stwierdzenie
nieważności uchwały wspólników bądź akcjonariuszy - 360 zł;
22) o wyłączenie wspólnika - 360 zł;
23) o rozwiązanie spółki kapitałowej - 360 zł;
24) o przyznanie prawa pomocy w postępowaniu prowadzonym w innym państwie
członkowskim Unii Europejskiej - 150 zł.
2. Stawki, o których mowa w ust. 1 pkt 1, 2 i 18, nie obejmują opłat od roszczeń
majątkowych dochodzonych łącznie.
§ 12 [Prawo pracy] 1. Stawki minimalne wynoszą w sprawach z zakresu prawa pracy
o:
1) nawiązanie umowy o pracę, uznanie wypowiedzenia umowy o pracę za
bezskuteczne, przywrócenie do pracy lub ustalenie sposobu ustania stosunku pracy
– 60 zł;
2) wynagrodzenie za pracę lub odszkodowanie inne niż wymienione w pkt 4 – 75%
stawki obliczonej na podstawie § 6 od wartości wynagrodzenia lub odszkodowania
będącego przedmiotem sprawy;
3) inne roszczenia niemajątkowe – 60 zł;
4) ustalenie wypadku przy pracy, jeżeli nie jest połączone z dochodzeniem
odszkodowania lub renty – 120 zł;
5) świadczenie odszkodowawcze należne z tytułu wypadku przy pracy lub choroby
zawodowej – 50% stawki obliczonej na podstawie § 6 od wartości odszkodowania
będącego przedmiotem sprawy.
2. Stawki minimalne wynoszą 60 zł w sprawach o świadczenia pieniężne z
ubezpieczenia społecznego i zaopatrzenia emerytalnego.
§ 13 [Postępowanie apelacyjne] 1. Stawki minimalne wynoszą za prowadzenie sprawy
w postępowaniu apelacyjnym:
1) przed sądem okręgowym – 50% stawki minimalnej, a jeżeli w pierwszej instancji
nie prowadził sprawy ten sam adwokat – 75% stawki minimalnej, w obu wypadkach
nie mniej niż 60 zł;
2) przed sądem apelacyjnym – 75% stawki minimalnej, a jeżeli w pierwszej
instancji nie prowadził sprawy ten sam adwokat- 100% stawki minimalnej, w obu
wypadkach nie mniej niż 120 zł.
2. Stawki minimalne wynoszą za prowadzenie spraw w postępowaniu zażaleniowym:
1) przed sądem okręgowym – 25% stawki minimalnej, a jeżeli w pierwszej instancji
nie prowadził sprawy ten sam adwokat – 50% stawki minimalnej, w obu wypadkach
nie mniej niż 60 zł;
2) przed sądem apelacyjnym lub przed Sądem Najwyższym – 50% stawki minimalnej, a
jeżeli w poprzedniej instancji sprawy nie prowadził ten sam adwokat – 75% stawki
minimalnej, w obu wypadkach nie mniej niż 120 zł.
3. Stawki minimalne wynoszą za prowadzenie spraw z zakresu prawa pracy przed
sądem apelacyjnym 100% odpowiednich stawek, o których mowa w § 12. 4. Stawki
minimalne wynoszą w postępowaniu kasacyjnym:
1) za sporządzenie i wniesienie kasacji oraz udział w rozprawie przed Sądem
Najwyższym – 75% stawki minimalnej, a jeżeli w drugiej instancji nie prowadził
sprawy ten sam adwokat – 100% stawki minimalnej, w obu wypadkach nie mniej niż
120 zł;
2) za sporządzenie i wniesienie kasacji oraz za sporządzenie opinii o braku
podstaw do wniesienia kasacji – 50% stawki minimalnej, a jeżeli nie prowadził
sprawy w drugiej instancji ten sam adwokat – 75% stawki minimalnej, w obu
wypadkach nie mniej niż 120 zł;
3) za udział w rozprawie przed Sądem Najwyższym – 50% stawki minimalnej, a
jeżeli nie prowadził sprawy w drugiej instancji ten sam adwokat, nie sporządzał
i nie wniósł kasacji – 75% stawki minimalnej, w obu wypadkach nie mniej niż 120
zł.
5. Stawki minimalne wynoszą w postępowaniu przed Trybunałem Konstytucyjnym:
1) za sporządzenie i wniesienie skargi konstytucyjnej oraz za stawiennictwo na
rozprawie – 240 zł;
2) za sporządzenie i wniesienie skargi konstytucyjnej oraz za sporządzenie
opinii o braku podstaw do wniesienia tej skargi – 120 zł.
Rozdział 4. Stawki minimalne w sprawach karnych i w sprawach o wykroczenia
§ 14 [Sprawy karne] 1. Stawki minimalne wynoszą w sprawie objętej:
1) dochodzeniem – 180 zł;
2) śledztwem – 300 zł.
2. Stawki minimalne za obronę wynoszą:
1) przed sądem rejonowym w postępowaniu szczególnym – 360 zł;
2) przed sądem rejonowym w postępowaniu w sprawach o wykroczenia – 180 zł;
3) przed sądem rejonowym w postępowaniu zwyczajnym lub przed wojskowym sądem
garnizonowym – 420 zł;
4) przed sądem okręgowym jako drugą instancją lub przed wojskowym sądem
okręgowym jako drugą instancją – 420 zł;
5) przed sądem okręgowym jako pierwszą instancją lub przed wojskowym sądem
okręgowym jako pierwszą instancją oraz przed sądem apelacyjnym – 600 zł;
6) przed Sądem Najwyższym – 600 zł.
3. Stawki minimalne wynoszą za sporządzenie i wniesienie kasacji:
1) w sprawie, w której w pierwszej instancji orzeczenie wydał sąd rejonowy lub
wojskowy sąd garnizonowy – 360 zł;
2) w sprawie, w której w pierwszej instancji orzeczenie wydał sąd okręgowy lub
wojskowy sąd okręgowy – 600 zł.
4. Stawki minimalne wynoszą:
1) za czynności w sprawie o wznowienie postępowania oraz w sprawie o podjęcie
postępowania warunkowo umorzonego – 360 zł;
2) za sporządzenie opinii o braku podstaw wniosku o wznowienie postępowania, za
sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia kasacji oraz braku podstaw do
stwierdzenia nieważności orzeczenia w postępowaniu karnym – 360 zł;
3) za sporządzenie środka odwoławczego w wypadku, gdy sporządzający nie
występuje przed sądem – 360 zł.
5. Stawki minimalne wynoszą za obronę w sprawach o wydanie wyroku łącznego – 120
zł. 6. Stawki minimalne wynoszą za prowadzenie spraw o odszkodowanie za
niesłuszne skazanie lub ukaranie, aresztowanie lub zatrzymanie, w tym spraw
wynikających z przepisów o uznanie za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób
represjonowanych za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego –
120 zł. Przepisu § 6 nie stosuje się. 7. Przepisy ust. 1–5 stosuje się
odpowiednio do opłat za czynności w postępowaniu karnym i odpowiednio w
postępowaniu w sprawach o wykroczenia pełnomocnika powoda cywilnego,
pełnomocnika pokrzywdzonego, pełnomocnika oskarżyciela posiłkowego lub
oskarżyciela prywatnego.
§ 15 [Postępowanie wykonawcze] Stawki minimalne wynoszą za obronę przed sądem w
postępowaniu wykonawczym:
1) w sprawie o odroczenie lub przerwę w wykonywaniu kary – 180 zł;
2) w sprawie o wykonanie warunkowo zawieszonej kary – 180 zł;
3) w sprawie o warunkowe przedterminowe zwolnienie lub odwołanie takiego
zwolnienia – 120 zł;
4) za czynności związane z wykonywaniem kary ograniczenia wolności oraz
wykonywaniem środków zabezpieczających – 120 zł;
5) za prowadzenie sprawy o zatarcie skazania lub ukarania – 120 zł;
6) za prowadzenie sprawy o ułaskawienie – 240 zł;
7) za pozostałe czynności w postępowaniu wykonawczym – 240 zł.
§ 16 [Podwyższenie za każdy dzień] W sprawach, w których rozprawa trwa dłużej
niż jeden dzień, stawka minimalna ulega podwyższeniu za każdy następny dzień o
20%.
§ 17 [Obrona kilku osób] Za obronę kilku osób lub reprezentowanie kilku osób
pobiera się opłatę od każdej z tych osób.
Rozdział 5. Stawki minimalne w innych sprawach
§ 18 [Sądy administracyjne] 1. Stawki minimalne wynoszą w postępowaniu przed
sądami administracyjnymi:
1) w pierwszej instancji:
a) w sprawie, której przedmiotem zaskarżenia jest należność pieniężna - stawkę
obliczoną na podstawie § 6,
b) za sporządzenie skargi i udział w rozprawie w sprawie skargi na decyzję lub
postanowienie Urzędu Patentowego - 600 zł,
c) w innej sprawie - 240 zł;
2) w drugiej instancji:
a) za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej oraz udział w rozprawie przed
Naczelnym Sądem Administracyjnym - 75% stawki minimalnej określonej w pkt 1, a
jeżeli w drugiej instancji nie prowadził sprawy ten sam adwokat - 100% tej
stawki, w obu przypadkach nie mniej niż 120 zł,
b) za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej albo za sporządzenie opinii o
braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej - 50% stawki minimalnej określonej
w pkt 1, a jeżeli nie prowadził sprawy ten sam adwokat w drugiej instancji - 75%
tej stawki, w obu przypadkach nie mniej niż 120 zł,
c) za udział w rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym - 50% stawki
minimalnej określonej w pkt 1, a jeżeli nie prowadził sprawy w drugiej instancji
ten sam adwokat, nie sporządził i nie wniósł kasacji - 75% tej stawki, w obu
przypadkach nie mniej niż 120 zł,
d) w postępowaniu zażaleniowym - 120 zł.
2. Stawki minimalne wynoszą w postępowaniu przed Sądem Okręgowym w Warszawie –
sądem antymonopolowym w sprawach:
1) z zakresu ochrony konkurencji – 360 zł;
2) o uznanie postanowień wzorca umowy za niedozwolone – 360 zł;
3) z zakresu regulacji energetyki, telekomunikacji lub transportu kolejowego –
360 zł.
Rozdział 6. Koszty nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata
ustanowionego z urzędu, ponoszone przez Skarb Państwa
§ 19 [Koszty ponoszone przez Skarb Państwa] Koszty nieopłaconej pomocy prawnej
ponoszone przez Skarb Państwa obejmują:
1) opłatę w wysokości nie wyższej niż 150% stawek minimalnych, o których mowa w
rozdziałach 3–5 oraz
2) niezbędne, udokumentowane wydatki adwokata.
§ 20 [Wniosek o przyznanie kosztów] Wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej
pomocy prawnej powinien zawierać oświadczenie, że opłaty nie zostały zapłacone w
całości lub w części.
§ 21 [Wykazanie bezskuteczności egzekucji kosztów] W sprawie cywilnej, w której
kosztami procesu został obciążony przeciwnik procesowy strony korzystającej z
pomocy udzielonej przez adwokata ustanowionego z urzędu, koszty, o których mowa
w § 19, sąd przyznaje po wykazaniu bezskuteczności ich egzekucji.
Rozdział 7. Przepisy przejściowe i końcowe
§ 22 (uchylony)
§ 23 [Derogacja] Traci moc rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 12
grudnia 1997 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz opłat za czynności
radców prawnych (Dz.U. z 1997 r. Nr 154, poz. 1013, z 1998 r. Nr 159, poz. 1049
i z 2002 r. Nr 73, poz. 672), w zakresie, w jakim dotyczy opłat za czynności
adwokatów.
§ 24 [Wejście w życie] Rozporządzenie wchodzi w życie z dniem 5 października
2002 r.
| |

|