|
| |
Kodeks pracy
 |
Dział szósty.
Czas pracy
|
Dział szósty. Czas pracy
Rozdział I. Przepisy ogólne
Art. 128 [Definicje] § 1. Czasem pracy jest czas, w którym pracownik
pozostaje w dyspozycji pracodawcy w zakładzie pracy lub w innym miejscu
wyznaczonym do wykonywania pracy.
§ 2. Ilekroć w przepisach działu jest mowa o:
1) pracy zmianowej - należy przez to rozumieć wykonywanie pracy według
ustalonego rozkładu czasu pracy przewidującego zmianę pory wykonywania pracy
przez poszczególnych pracowników po upływie określonej liczby godzin, dni lub
tygodni,
2) pracownikach zarządzających w imieniu pracodawcy zakładem pracy - należy
przez to rozumieć pracowników kierujących jednoosobowo zakładem pracy i ich
zastępców lub pracowników wchodzących w skład kolegialnego organu zarządzającego
zakładem pracy oraz głównych księgowych.
§ 3. Do celów rozliczania czasu pracy pracownika:
1) przez dobę - należy rozumieć 24 kolejne godziny, poczynając od godziny, w
której pracownik rozpoczyna pracę zgodnie z obowiązującym go rozkładem czasu
pracy,
2) przez tydzień - należy rozumieć 7 kolejnych dni kalendarzowych, poczynając od
pierwszego dnia okresu rozliczeniowego.
Rozdział II. Normy i ogólny wymiar czasu pracy
Art. 129 [Maksymalny wymiar] § 1. Czas pracy nie może przekraczać 8 godzin na
dobę i przeciętnie 40 godzin w przeciętnie pięciodniowym tygodniu pracy w
przyjętym okresie rozliczeniowym nieprzekraczającym 4 miesięcy, z zastrzeżeniem
§ 2 oraz art. 135-138, 143 i 144.
§ 2. W rolnictwie i hodowli, a także przy pilnowaniu mienia lub ochronie osób
może być wprowadzony okres rozliczeniowy nieprzekraczający 6 miesięcy, a jeżeli
jest to dodatkowo uzasadnione nietypowymi warunkami organizacyjnymi lub
technicznymi mającymi wpływ na przebieg procesu pracy - okres rozliczeniowy
nieprzekraczający 12 miesięcy. Nie jest jednak dopuszczalne stosowanie
przedłużonego okresu rozliczeniowego w systemach czasu pracy, o których mowa w
art. 135-138.
Art. 130 [Ustalenie obowiązującego pracownika wymiaru czasu pracy] § 1.
Obowiązujący pracownika wymiar czasu pracy w przyjętym okresie rozliczeniowym,
ustalany zgodnie z art. 129 § 1, oblicza się:
1) mnożąc 40 godzin przez liczbę tygodni przypadających w okresie
rozliczeniowym, a następnie,
2) dodając do otrzymanej liczby godzin iloczyn 8 godzin i liczby dni pozostałych
do końca okresu rozliczeniowego, przypadających od poniedziałku do piątku.
§ 2. Każde święto występujące w okresie rozliczeniowym i przypadające w innym
dniu niż niedziela obniża wymiar czasu pracy o 8 godzin. Jeżeli jednak w
tygodniu obejmującym siedem dni od poniedziałku do niedzieli, wystąpią dwa
święta w inne dni niż niedziela, obniżenie wymiaru czasu pracy o 8 godzin
następuje tylko z tytułu jednego z tych świąt. § 3. Wymiar czasu pracy
pracownika w okresie rozliczeniowym, ustalony zgodnie z art. 129 § 1, ulega w
tym okresie obniżeniu o liczbę godzin usprawiedliwionej nieobecności w pracy,
przypadających do przepracowania w czasie tej nieobecności, zgodnie z przyjętym
rozkładem czasu pracy.
Art. 131 [Maksymalny limit łącznego tygodniowego czasu pracy] § 1. Tygodniowy
czas pracy łącznie z godzinami nadliczbowymi nie może przekraczać przeciętnie 48
godzin w przyjętym okresie rozliczeniowym.
§ 2. Ograniczenie przewidziane w § 1 nie dotyczy pracowników zarządzających w
imieniu pracodawcy zakładem pracy.
Rozdział III. Okresy odpoczynku
Art. 132 [Minimalny nieprzerwany odpoczynek dobowy] § 1. Pracownikowi
przysługuje w każdej dobie prawo do co najmniej 11 godzin nieprzerwanego
odpoczynku, z zastrzeżeniem § 3 oraz art. 136 § 2 i art. 137.
§ 2. Przepis § 1 nie dotyczy:
1) pracowników zarządzających w imieniu pracodawcy zakładem pracy,
2) przypadków konieczności prowadzenia akcji ratowniczej w celu ochrony życia
lub zdrowia ludzkiego, ochrony mienia lub środowiska albo usunięcia awarii.
§ 3. W przypadkach określonych w § 2 pracownikowi przysługuje, w okresie
rozliczeniowym, równoważny okres odpoczynku.
Art. 133 [Minimalny nieprzerwany odpoczynek tygodniowy] § 1. Pracownikowi
przysługuje w każdym tygodniu prawo do co najmniej 35 godzin nieprzerwanego
odpoczynku, obejmującego co najmniej 11 godzin nieprzerwanego odpoczynku
dobowego.
§ 2. W przypadkach określonych w art. 132 § 2 oraz w przypadku zmiany pory
wykonywania pracy przez pracownika w związku z jego przejściem na inną zmianę,
zgodnie z ustalonym rozkładem czasu pracy, tygodniowy nieprzerwany odpoczynek
może obejmować mniejszą liczbę godzin, nie może być jednak krótszy niż 24
godziny. § 3. Odpoczynek, o którym mowa w § 1 i 2, powinien przypadać w
niedzielę. Niedziela obejmuje 24 kolejne godziny, poczynając od godziny 6.00 w
tym dniu, chyba że u danego pracodawcy została ustalona inna godzina. § 4. W
przypadkach dozwolonej pracy w niedzielę odpoczynek, o którym mowa w § 1 i 2,
może przypadać w innym dniu niż niedziela.
Art. 134 [Przerwa w pracy] Jeżeli dobowy wymiar czasu pracy pracownika wynosi co
najmniej 6 godzin, pracownik ma prawo do przerwy w pracy trwającej co najmniej
15 minut, wliczanej do czasu pracy.
Rozdział IV. Systemy i rozkłady czasu pracy
Art. 135 [Równoważny czas pracy] § 1. Jeżeli jest to uzasadnione rodzajem pracy
lub jej organizacją, może być stosowany system równoważnego czasu pracy, w
którym jest dopuszczalne przedłużenie dobowego wymiaru czasu pracy, nie więcej
jednak niż do 12 godzin, w okresie rozliczeniowym nieprzekraczającym 1 miesiąca.
Przedłużony dobowy wymiar czasu pracy jest równoważony krótszym dobowym wymiarem
czasu pracy w niektórych dniach lub dniami wolnymi od pracy.
§ 2. W szczególnie uzasadnionych przypadkach okres rozliczeniowy, o którym mowa
w § 1, może być przedłużony, nie więcej jednak niż do 3 miesięcy. § 3. Przy
pracach uzależnionych od pory roku lub warunków atmosferycznych okres
rozliczeniowy, o którym mowa w § 1, może być przedłużony, nie więcej jednak niż
do 4 miesięcy.
Art. 136 [Dozór urządzeń; pogotowie do pracy] § 1. Przy pracach polegających na
dozorze urządzeń lub związanych z częściowym pozostawaniem w pogotowiu do pracy
może być stosowany system równoważnego czasu pracy, w którym jest dopuszczalne
przedłużenie dobowego wymiaru czasu pracy, nie więcej jednak niż do 16 godzin, w
okresie rozliczeniowym nieprzekraczającym 1 miesiąca.
§ 2. W systemie czasu pracy, o którym mowa w § 1, pracownikowi przysługuje,
bezpośrednio po każdym okresie wykonywania pracy w przedłużonym dobowym wymiarze
czasu pracy, odpoczynek przez czas odpowiadający co najmniej liczbie
przepracowanych godzin, niezależnie od odpoczynku przewidzianego w art. 133.
Art. 137 [Pilnowanie; straż; ratownictwo] Do pracowników zatrudnionych przy
pilnowaniu mienia lub ochronie osób, a także pracowników zakładowych straży
pożarnych i zakładowych służb ratowniczych może być stosowany system
równoważnego czasu pracy, w którym jest dopuszczalne przedłużenie dobowego
wymiaru czasu pracy do 24 godzin, w okresie rozliczeniowym nieprzekraczającym 1
miesiąca. Przepisy art. 135 § 2 i 3 oraz art. 136 § 2 stosuje się odpowiednio.
Art. 138 [Praca w ruchu ciągłym] § 1. Przy pracach, które ze względu na
technologię produkcji nie mogą być wstrzymane (praca w ruchu ciągłym), może być
stosowany system czasu pracy, w którym jest dopuszczalne przedłużenie czasu
pracy do 43 godzin przeciętnie na tydzień w okresie rozliczeniowym
nieprzekraczającym 4 tygodni, a jednego dnia w niektórych tygodniach w tym
okresie dobowy wymiar czasu pracy może być przedłużony do 12 godzin. Za każdą
godzinę pracy powyżej 8 godzin na dobę w dniu wykonywania pracy w przedłużonym
wymiarze czasu pracy pracownikowi przysługuje dodatek do wynagrodzenia, o którym
mowa w art. 151[1] § 1 pkt 1.
§ 2. Przepis § 1 stosuje się także w przypadku, gdy praca nie może być
wstrzymana ze względu na konieczność ciągłego zaspokajania potrzeb ludności. §
3. W przypadkach określonych w § 1 i 2 obowiązujący pracownika wymiar czasu
pracy w przyjętym okresie rozliczeniowym oblicza się:
1) mnożąc 8 godzin przez liczbę dni kalendarzowych przypadających w okresie
rozliczeniowym, z wyłączeniem niedziel, świąt oraz dni wolnych od pracy
wynikających z rozkładu czasu pracy w przeciętnie pięciodniowym tygodniu pracy,
a następnie
2) dodając do otrzymanej liczby liczbę godzin odpowiadającą przedłużonemu u
danego pracodawcy tygodniowemu wymiarowi czasu pracy.
§ 4. Liczba godzin odpowiadająca przedłużonemu u danego pracodawcy tygodniowemu
wymiarowi czasu pracy nie może przekraczać 4 godzin na każdy tydzień okresu
rozliczeniowego, w którym następuje przedłużenie czasu pracy. § 5. Przepisy art.
130 § 2 zdanie drugie i § 3 stosuje się odpowiednio.
Art. 139 [Przerywany czas pracy] § 1. Jeżeli jest to uzasadnione rodzajem pracy
lub jej organizacją, może być stosowany system przerywanego czasu pracy według z
góry ustalonego rozkładu przewidującego nie więcej niż jedną przerwę w pracy w
ciągu doby, trwającą nie dłużej niż 5 godzin. Przerwy nie wlicza się do czasu
pracy, jednakże za czas tej przerwy pracownikowi przysługuje prawo do
wynagrodzenia w wysokości połowy wynagrodzenia należnego za czas przestoju.
§ 2. Systemu przerywanego czasu pracy nie stosuje się do pracownika objętego
systemem czasu pracy, o którym mowa w art. 135-138, 143 i 144. § 3. System
przerywanego czasu pracy wprowadza się w układzie zbiorowym pracy, z
zastrzeżeniem § 4. § 4. U pracodawcy będącego osobą fizyczną, prowadzącego
działalność w zakresie rolnictwa i hodowli, u którego nie działa zakładowa
organizacja związkowa, system przerywanego czasu pracy może być stosowany na
podstawie umowy o pracę. Pracownikowi przysługuje wynagrodzenie za czas przerwy,
o której mowa w § 1, jeżeli wynika to z umowy o pracę.
Art. 140 [Zadaniowy czas pracy] W przypadkach uzasadnionych rodzajem pracy lub
jej organizacją albo miejscem wykonywania pracy może być stosowany system
zadaniowego czasu pracy. Pracodawca, po porozumieniu z pracownikiem, ustala czas
niezbędny do wykonania powierzonych zadań, uwzględniając wymiar czasu pracy
wynikający z norm określonych w art. 129.
Art. 141 [Przerwa niewliczana do czasu pracy] § 1. Pracodawca może wprowadzić
jedną przerwę w pracy niewliczaną do czasu pracy, w wymiarze nieprzekraczającym
60 minut, przeznaczoną na spożycie posiłku lub załatwienie spraw osobistych.
§ 2. Przerwę w pracy, o której mowa w § 1, wprowadza się w układzie zbiorowym
pracy lub regulaminie pracy albo w umowie o pracę, jeżeli pracodawca nie jest
objęty układem zbiorowym pracy lub nie jest obowiązany do ustalenia regulaminu
pracy.
Art. 142 [Indywidualny rozkład czasu pracy] Na pisemny wniosek pracownika
pracodawca może ustalić indywidualny rozkład jego czasu pracy w ramach systemu
czasu pracy, którym pracownik jest objęty.
Art. 143 [System skróconego tygodnia pracy] Na pisemny wniosek pracownika może
być do niego stosowany system skróconego tygodnia pracy. W tym systemie jest
dopuszczalne wykonywanie pracy przez pracownika przez mniej niż 5 dni w ciągu
tygodnia, przy równoczesnym przedłużeniu dobowego wymiaru czasu pracy, nie
więcej niż do 12 godzin, w okresie rozliczeniowym nieprzekraczającym 1 miesiąca.
Art. 144 [System pracy weekendowej] Na pisemny wniosek pracownika może być do
niego stosowany system czasu pracy, w którym praca jest świadczona wyłącznie w
piątki, soboty, niedziele i święta. W tym systemie jest dopuszczalne
przedłużenie dobowego wymiaru czasu pracy, nie więcej jednak niż do 12 godzin, w
okresie rozliczeniowym nieprzekraczającym 1 miesiąca.
Art. 145 [Skrócony czas pracy] § 1. Skrócenie czasu pracy poniżej norm
określonych w art. 129 § 1 dla pracowników zatrudnionych w warunkach szczególnie
uciążliwych lub szczególnie szkodliwych dla zdrowia może polegać na ustanowieniu
przerw w pracy wliczanych do czasu pracy albo na obniżeniu tych norm, a w
przypadku pracy monotonnej lub pracy w ustalonym z góry tempie polega na
wprowadzeniu przerw w pracy wliczanych do czasu pracy.
§ 2. Wykaz prac, o których mowa w § 1, ustala pracodawca po konsultacji z
pracownikami lub ich przedstawicielami w trybie i na zasadach określonych w art.
237[11a] i art. 237[13a] oraz po zasięgnięciu opinii lekarza sprawującego
profilaktyczną opiekę zdrowotną nad pracownikami.
Art. 146 [Praca zmianowa] Praca zmianowa jest dopuszczalna bez względu na
stosowany system czasu pracy.
Art. 147 [Łączna liczba dni wolnych od pracy] W każdym systemie czasu pracy,
jeżeli przewiduje on rozkład czasu pracy obejmujący pracę w niedziele i święta,
pracownikom zapewnia się łączną liczbę dni wolnych od pracy w przyjętym okresie
rozliczeniowym odpowiadającą co najmniej liczbie niedziel, świąt oraz dni
wolnych od pracy w przeciętnie pięciodniowym tygodniu pracy przypadających w tym
okresie.
Art. 148 [Ochrona szczególna] W systemach i rozkładach czasu pracy, o których
mowa w art. 135-138, 143 i 144, czas pracy:
1) pracowników zatrudnionych na stanowiskach pracy, na których występują
przekroczenia najwyższych dopuszczalnych stężeń lub natężeń czynników
szkodliwych dla zdrowia,
2) pracownic w ciąży,
3) pracowników opiekujących się dzieckiem do ukończenia przez nie 4 roku życia,
bez ich zgody
- nie może przekraczać 8 godzin. Pracownik zachowuje prawo do wynagrodzenia za
czas nieprzepracowany w związku ze zmniejszeniem z tego powodu wymiaru jego
czasu pracy.
Art. 149 [Ewidencja czasu pracy] § 1. Pracodawca prowadzi ewidencję czasu pracy
pracownika do celów prawidłowego ustalenia jego wynagrodzenia i innych świadczeń
związanych z pracą. Pracodawca udostępnia tę ewidencję pracownikowi, na jego
żądanie.
§ 2. W stosunku do pracowników objętych systemem zadaniowego czasu pracy,
pracowników zarządzających w imieniu pracodawcy zakładem pracy oraz pracowników
otrzymujących ryczałt za godziny nadliczbowe lub za pracę w porze nocnej nie
ewidencjonuje się godzin pracy.
Art. 150 [Ustalenie organizacji czasu pracy] § 1. Systemy i rozkłady czasu pracy
oraz przyjęte okresy rozliczeniowe czasu pracy ustala się w układzie zbiorowym
pracy lub w regulaminie pracy albo w obwieszczeniu, jeżeli pracodawca nie jest
objęty układem zbiorowym pracy lub nie jest obowiązany do ustalenia regulaminu
pracy, z zastrzeżeniem § 2 i 3 oraz art. 139 § 3 i 4.
§ 2. Pracodawca, u którego nie działa zakładowa organizacja związkowa, a także
pracodawca, u którego zakładowa organizacja związkowa nie wyraża zgody na
ustalenie lub zmianę systemów i rozkładów czasu pracy oraz okresów
rozliczeniowych czasu pracy, może stosować okresy rozliczeniowe czasu pracy
określone w art. 129 § 2 i w art. 135 § 2 i 3 - po uprzednim zawiadomieniu
właściwego inspektora pracy. § 3. Zastosowanie do pracownika systemów czasu
pracy, o których mowa w art. 143 i 144, następuje na podstawie umowy o pracę. §
4. Do obwieszczenia, o którym mowa w § 1, stosuje się odpowiednio art. 104[3].
Rozdział V. Praca w godzinach nadliczbowych
Art. 151 [Definicja; dopuszczalność; limit] § 1. Praca wykonywana ponad
obowiązujące pracownika normy czasu pracy, a także praca wykonywana ponad
przedłużony dobowy wymiar czasu pracy, wynikający z obowiązującego pracownika
systemu i rozkładu czasu pracy, stanowi pracę w godzinach nadliczbowych. Praca w
godzinach nadliczbowych jest dopuszczalna w razie:
1) konieczności prowadzenia akcji ratowniczej w celu ochrony życia lub zdrowia
ludzkiego, ochrony mienia lub środowiska albo usunięcia awarii,
2) szczególnych potrzeb pracodawcy.
§ 2. Przepisu § 1 pkt 2 nie stosuje się do pracowników zatrudnionych na
stanowiskach pracy, na których występują przekroczenia najwyższych
dopuszczalnych stężeń lub natężeń czynników szkodliwych dla zdrowia. § 3. Liczba
godzin nadliczbowych przepracowanych w związku z okolicznościami określonymi w §
1 pkt 2 nie może przekroczyć dla poszczególnego pracownika 150 godzin w roku
kalendarzowym. § 4. W układzie zbiorowym pracy lub w regulaminie pracy albo w
umowie o pracę, jeżeli pracodawca nie jest objęty układem zbiorowym pracy lub
nie jest obowiązany do ustalenia regulaminu pracy, jest dopuszczalne ustalenie
innej liczby godzin nadliczbowych w roku kalendarzowym niż określona w § 3. § 5.
Strony ustalają w umowie o pracę dopuszczalną liczbę godzin pracy ponad
określony w umowie wymiar czasu pracy pracownika zatrudnionego w niepełnym
wymiarze czasu pracy, których przekroczenie uprawnia pracownika, oprócz
normalnego wynagrodzenia, do dodatku do wynagrodzenia, o którym mowa w art.
151[1] § 1.
Art. 151[1] [Rekompensata pieniężna za godziny nadliczbowe] § 1. Za pracę w
godzinach nadliczbowych, oprócz normalnego wynagrodzenia, przysługuje dodatek w
wysokości:
1) 100% wynagrodzenia - za pracę w godzinach nadliczbowych przypadających:
a) w nocy,
b) w niedziele i święta niebędące dla pracownika dniami pracy, zgodnie z
obowiązującym go rozkładem czasu pracy,
c) w dniu wolnym od pracy udzielonym pracownikowi w zamian za pracę w niedzielę
lub w święto, zgodnie z obowiązującym go rozkładem czasu pracy,
2) 50% wynagrodzenia - za pracę w godzinach nadliczbowych przypadających w
każdym innym dniu niż określony w pkt 1.
§ 2. Dodatek w wysokości określonej w § 1 pkt 1 przysługuje także za każdą
godzinę pracy nadliczbowej z tytułu przekroczenia przeciętnej tygodniowej normy
czasu pracy w przyjętym okresie rozliczeniowym, chyba że przekroczenie tej normy
nastąpiło w wyniku pracy w godzinach nadliczbowych, za które pracownikowi
przysługuje prawo do dodatku w wysokości określonej w § 1. § 3. Wynagrodzenie
stanowiące podstawę obliczania dodatku, o którym mowa w § 1, obejmuje
wynagrodzenie pracownika wynikające z jego osobistego zaszeregowania określonego
stawką godzinową lub miesięczną, a jeżeli taki składnik wynagrodzenia nie został
wyodrębniony przy określaniu warunków wynagradzania - 60% wynagrodzenia. § 4. W
stosunku do pracowników wykonujących stale pracę poza zakładem pracy
wynagrodzenie wraz z dodatkiem, o którym mowa w § 1, może być zastąpione
ryczałtem, którego wysokość powinna odpowiadać przewidywanemu wymiarowi pracy w
godzinach nadliczbowych.
Art. 151[2] [Rekompensata pracy nadliczbowej w postaci czasu wolnego] § 1. W
zamian za czas przepracowany w godzinach nadliczbowych pracodawca, na pisemny
wniosek pracownika, może udzielić mu w tym samym wymiarze czasu wolnego od
pracy.
§ 2. Udzielenie czasu wolnego w zamian za czas przepracowany w godzinach
nadliczbowych może nastąpić także bez wniosku pracownika. W takim przypadku
pracodawca udziela czasu wolnego od pracy, najpóźniej do końca okresu
rozliczeniowego, w wymiarze o połowę wyższym niż liczba przepracowanych godzin
nadliczbowych, jednakże nie może to spowodować obniżenia wynagrodzenia należnego
pracownikowi za pełny miesięczny wymiar czasu pracy. § 3. W przypadkach
określonych w § 1 i 2 pracownikowi nie przysługuje dodatek za pracę w godzinach
nadliczbowych.
Art. 151[3] [Rekompensata pracy nadliczbowej w dniu rozkładowo wolnym]
Pracownikowi, który ze względu na okoliczności przewidziane w art. 151 § 1
wykonywał pracę w dniu wolnym od pracy wynikającym z rozkładu czasu pracy w
przeciętnie pięciodniowym tygodniu pracy, przysługuje w zamian inny dzień wolny
od pracy udzielony pracownikowi do końca okresu rozliczeniowego, w terminie z
nim uzgodnionym.
Art. 151[4] [Praca kadry zarządzającej] § 1. Pracownicy zarządzający w imieniu
pracodawcy zakładem pracy i kierownicy wyodrębnionych komórek organizacyjnych
wykonują, w razie konieczności, pracę poza normalnymi godzinami pracy bez prawa
do wynagrodzenia oraz dodatku z tytułu pracy w godzinach nadliczbowych, z
zastrzeżeniem § 2.
§ 2. Kierownikom wyodrębnionych komórek organizacyjnych za pracę w godzinach
nadliczbowych przypadających w niedzielę i święto przysługuje prawo do
wynagrodzenia oraz dodatku z tytułu pracy w godzinach nadliczbowych w wysokości
określonej w art. 151[1] § 1, jeżeli w zamian za pracę w takim dniu nie
otrzymali innego dnia wolnego od pracy.
Art. 151[5] [Dyżur] § 1. Pracodawca może zobowiązać pracownika do pozostawania
poza normalnymi godzinami pracy w gotowości do wykonywania pracy wynikającej z
umowy o pracę w zakładzie pracy lub w innym miejscu wyznaczonym przez pracodawcę
(dyżur).
§ 2. Czasu dyżuru nie wlicza się do czasu pracy, jeżeli podczas dyżuru pracownik
nie wykonywał pracy. Czas pełnienia dyżuru nie może naruszać prawa pracownika do
odpoczynku, o którym mowa w art. 132 i 133. § 3. Za czas dyżuru, z wyjątkiem
dyżuru pełnionego w domu, pracownikowi przysługuje czas wolny od pracy w
wymiarze odpowiadającym długości dyżuru, a w razie braku możliwości udzielenia
czasu wolnego - wynagrodzenie wynikające z jego osobistego zaszeregowania,
określonego stawką godzinową lub miesięczną, a jeżeli taki składnik
wynagrodzenia nie został wyodrębniony przy określaniu warunków wynagradzania -
60% wynagrodzenia. § 4. Przepisu § 2 zdanie drugie oraz § 3 nie stosuje się do
pracowników zarządzających w imieniu pracodawcy zakładem pracy.
Art. 151[6] [Rozliczenie czasu pracy w związku z ustaniem stosunku pracy] § 1. W
razie ustania stosunku pracy przed upływem okresu rozliczeniowego pracownikowi
przysługuje, oprócz normalnego wynagrodzenia, prawo do dodatku, o którym mowa w
art. 151[1] § 1, jeżeli w okresie od początku okresu rozliczeniowego do dnia
ustania stosunku pracy pracował w wymiarze godzin przekraczającym normy czasu
pracy, o których mowa w art. 129.
§ 2. Przepis § 1 stosuje się odpowiednio w razie nawiązania stosunku pracy w
trakcie okresu rozliczeniowego.
Rozdział VI. Praca w porze nocnej
Art. 151[7] [Pora nocna] § 1. Pora nocna obejmuje 8 godzin między godzinami
21.00 a 7.00.
§ 2. Pracownik, którego rozkład czasu pracy obejmuje w każdej dobie co najmniej
3 godziny pracy w porze nocnej lub którego co najmniej 1/4 czasu pracy w okresie
rozliczeniowym przypada na porę nocną, jest pracującym w nocy. § 3. Czas pracy
pracującego w nocy nie może przekraczać 8 godzin na dobę, jeżeli wykonuje prace
szczególnie niebezpieczne albo związane z dużym wysiłkiem fizycznym lub
umysłowym. § 4. Wykaz prac, o których mowa w § 3, określa pracodawca w
porozumieniu z zakładową organizacją związkową, a jeżeli u pracodawcy nie działa
zakładowa organizacja związkowa - z przedstawicielami pracowników wybranymi w
trybie przyjętym u danego pracodawcy, oraz po zasięgnięciu opinii lekarza
sprawującego profilaktyczną opiekę zdrowotną nad pracownikami, uwzględniając
konieczność zapewnienia bezpieczeństwa pracy i ochrony zdrowia pracowników. § 5.
Przepis § 3 nie dotyczy:
1) pracowników zarządzających w imieniu pracodawcy zakładem pracy,
2) przypadków konieczności prowadzenia akcji ratowniczej w celu ochrony życia
lub zdrowia ludzkiego, ochrony mienia lub środowiska albo usunięcia awarii.
§ 6. Na pisemny wniosek pracownika, o którym mowa w § 2, pracodawca informuje
właściwego inspektora pracy o zatrudnianiu pracowników pracujących w nocy.
Art. 151[8] [Rekompensata za pracę w porze nocnej] § 1. Pracownikowi
wykonującemu pracę w porze nocnej przysługuje dodatek do wynagrodzenia za każdą
godzinę pracy w porze nocnej w wysokości 20% stawki godzinowej wynikającej z
minimalnego wynagrodzenia za pracę, ustalanego na podstawie odrębnych przepisów.
§ 2. W stosunku do pracowników wykonujących pracę w porze nocnej stale poza
zakładem pracy dodatek, o którym mowa w § 1, może być zastąpiony ryczałtem,
którego wysokość odpowiada przewidywanemu wymiarowi pracy w porze nocnej.
Rozdział VII. Praca w niedziele i święta
Art. 151[9] [Dni wolne od pracy] § 1. Dniami wolnymi od pracy są niedziele i
święta określone w przepisach o dniach wolnych od pracy.
§ 2. Za pracę w niedzielę i święto uważa się pracę wykonywaną między godziną
6.00 w tym dniu a godziną 6.00 w następnym dniu, chyba że u danego pracodawcy
została ustalona inna godzina.
Art. 151[10] [Dopuszczalność pracy w niedziele i święta] Praca w niedziele i
święta jest dozwolona:
1) w razie konieczności prowadzenia akcji ratowniczej w celu ochrony życia lub
zdrowia ludzkiego, ochrony mienia lub środowiska albo usunięcia awarii,
2) w ruchu ciągłym,
3) przy pracy zmianowej,
4) przy niezbędnych remontach,
5) w transporcie i w komunikacji,
6) w zakładowych strażach pożarnych i w zakładowych służbach ratowniczych,
7) przy pilnowaniu mienia lub ochronie osób,
8) w rolnictwie i hodowli,
9) przy wykonywaniu prac koniecznych ze względu na ich użyteczność społeczną i
codzienne potrzeby ludności, w szczególności w:
a) placówkach handlowych,
b) zakładach świadczących usługi dla ludności,
c) gastronomii,
d) zakładach hotelarskich,
e) jednostkach gospodarki komunalnej,
f) zakładach opieki zdrowotnej i innych placówkach służby zdrowia przeznaczonych
dla osób, których stan zdrowia wymaga całodobowych lub całodziennych świadczeń
zdrowotnych,
g) jednostkach organizacyjnych pomocy społecznej oraz placówkach
opiekuńczo-wychowawczych, zapewniających całodobową opiekę,
h) zakładach prowadzących działalność w zakresie kultury, oświaty, turystyki i
wypoczynku,
10) w stosunku do pracowników zatrudnionych w systemie czasu pracy, w którym
praca jest świadczona wyłącznie w piątki, soboty, niedziele i święta.
Art. 151[11] [Rekompensata za pracę w niedzielę i święto] § 1. Pracownikowi
wykonującemu pracę w niedziele i święta, w przypadkach, o których mowa w art.
151[10] pkt 1-9, pracodawca jest obowiązany zapewnić inny dzień wolny od pracy:
1) w zamian za pracę w niedzielę - w okresie 6 dni kalendarzowych
poprzedzających lub następujących po takiej niedzieli,
2) w zamian za pracę w święto - w ciągu okresu rozliczeniowego.
§ 2. Jeżeli nie jest możliwe wykorzystanie w terminie wskazanym w § 1 pkt 1 dnia
wolnego od pracy w zamian za pracę w niedzielę, pracownikowi przysługuje dzień
wolny od pracy do końca okresu rozliczeniowego, a w razie braku możliwości
udzielenia dnia wolnego od pracy w tym terminie - dodatek do wynagrodzenia w
wysokości określonej w art. 151[1] § 1 pkt 1, za każdą godzinę pracy w
niedzielę. § 3. Jeżeli nie jest możliwe wykorzystanie w terminie wskazanym w § 1
pkt 2 dnia wolnego od pracy w zamian za pracę w święto, pracownikowi przysługuje
dodatek do wynagrodzenia w wysokości określonej w art. 151[1] § 1 pkt 1, za
każdą godzinę pracy w święto. § 4. Do pracy w święto przypadające w niedzielę
stosuje się przepisy dotyczące pracy w niedzielę.
Art. 151[12] [Obowiązek zapewnienia wolnej niedzieli] Pracownik pracujący w
niedziele powinien korzystać co najmniej raz na 4 tygodnie z niedzieli wolnej od
pracy. Nie dotyczy to pracownika zatrudnionego w systemie czasu pracy, o którym
mowa w art. 144.
| |
|
