|
| |
Kodeks pracy
 |
Dział
jedenasty. Układy zbiorowe pracy
|
Dział jedenasty. Układy zbiorowe pracy
Rozdział I. Przepisy ogólne
Art. 238 [Definicje] § 1. Ilekroć w przepisach działu jest mowa o:
1) ponadzakładowej organizacji związkowej - należy przez to rozumieć organizację
związkową będącą ogólnokrajowym związkiem zawodowym, zrzeszeniem (federacją)
związków zawodowych lub ogólnokrajową organizacją międzyzwiązkową
(konfederacją),
2) organizacji związkowej reprezentującej pracowników - należy przez to rozumieć
organizację związkową zrzeszającą pracowników, dla których układ jest zawierany.
Dotyczy to również zrzeszenia (federacji) związków zawodowych, w skład którego
wchodzą te organizacje związkowe, a także ogólnokrajowej organizacji
międzyzwiązkowej (konfederacji) zrzeszającej takie organizacje związkowe lub
zrzeszenia (federacje) związków zawodowych.
§ 2. Przepisy rozdziału odnoszące się do:
1) układu - stosuje się odpowiednio do układu ponadzakładowego i układu
zakładowego,
2) pracodawców - stosuje się odpowiednio do pracodawcy.
Art. 239 [Strony układu] § 1. Układ zawiera się dla wszystkich pracowników
zatrudnionych przez pracodawców objętych jego postanowieniami, chyba że strony w
układzie postanowią inaczej.
§ 2. Układem mogą być objęte osoby świadczące pracę na innej podstawie niż
stosunek pracy; układem mogą być również objęci emeryci i renciści. § 3. Układu
nie zawiera się dla:
1) członków korpusu służby cywilnej,
2) pracowników urzędów państwowych zatrudnionych na podstawie mianowania i
powołania,
3) pracowników samorządowych zatrudnionych na podstawie wyboru, mianowania i
powołania w:
a) urzędach marszałkowskich,
b) starostwach powiatowych,
c) urzędach gminy,
d) biurach (ich odpowiednikach) związków jednostek samorządu terytorialnego,
e) biurach (ich odpowiednikach) jednostek administracyjnych jednostek samorządu
terytorialnego,
4) sędziów i prokuratorów.
Art. 240 [Treść układu] § 1. Układ określa:
1) warunki, jakim powinna odpowiadać treść stosunku pracy, z zastrzeżeniem § 3,
2) wzajemne zobowiązania stron układu, w tym dotyczące stosowania układu i
przestrzegania jego postanowień.
§ 2. Układ może określać inne sprawy poza wymienionymi w § 1, nie uregulowane w
przepisach prawa pracy w sposób bezwzględnie obowiązujący. § 3. Układ nie może
naruszać praw osób trzecich. § 4. Zawarcie układu dla pracowników zatrudnionych
w jednostkach budżetowych, zakładach budżetowych oraz gospodarstwach
pomocniczych jednostek budżetowych może nastąpić wyłącznie w ramach środków
finansowych będących w ich dyspozycji, w tym wynagrodzeń określonych na
podstawie odrębnych przepisów. § 5. Wniosek o zarejestrowanie układu zawartego
dla pracowników zatrudnionych w jednostkach budżetowych, zakładach budżetowych
oraz gospodarstwach pomocniczych jednostek budżetowych powinien zawierać
oświadczenie organu, który utworzył dany podmiot lub przejął funkcje takiego
organu, o spełnieniu wymogu, o którym mowa w § 4.
Art. 241 (skreślony)
Art. 241[1] [Wzajemne zobowiązania stron] Strony, określając wzajemne
zobowiązania przy stosowaniu układu, mogą w szczególności ustalić:
1) sposób publikacji układu i rozpowszechniania jego treści,
2) tryb dokonywania okresowych ocen funkcjonowania układu,
3) tryb wyjaśniania treści postanowień układu oraz rozstrzygania sporów między
stronami w tym zakresie.
4) (skreślono)
Art. 241[2] [Rokowania] § 1. Zawarcie układu następuje w drodze rokowań.
§ 2. Podmiot występujący z inicjatywą zawarcia układu jest obowiązany powiadomić
o tym każdą organizację związkową reprezentującą pracowników, dla których ma być
zawarty układ, w celu wspólnego prowadzenia rokowań przez wszystkie organizacje
związkowe. § 3. Strona uprawniona do zawarcia układu nie może odmówić żądaniu
drugiej strony podjęcia rokowań:
1) w celu zawarcia układu dla pracowników nie objętych układem,
2) w celu zmiany układu uzasadnionej istotną zmianą sytuacji ekonomicznej bądź
finansowej pracodawców lub pogorszeniem się sytuacji materialnej pracowników,
3) jeżeli żądanie zostało zgłoszone nie wcześniej niż 60 dni przed upływem
okresu, na jaki układ został zawarty, albo po dniu wypowiedzenia układu.
Art. 241[3] [Zasada lojalności] § 1. Każda ze stron jest obowiązana prowadzić
rokowania w dobrej wierze i z poszanowaniem słusznych interesów drugiej strony.
Oznacza to w szczególności:
1) uwzględnianie postulatów organizacji związkowej uzasadnionych sytuacją
ekonomiczną pracodawców,
2) powstrzymywanie się od wysuwania postulatów, których realizacja w sposób
oczywisty przekracza możliwości finansowe pracodawców,
3) poszanowanie interesów pracowników nie objętych układem.
§ 2. Strony układu mogą określić tryb rozstrzygania kwestii spornych związanych
z przedmiotem rokowań lub innych spornych zagadnień, które mogą wyłonić się w
trakcie tych rokowań. W takim przypadku nie mają zastosowania przepisy o
rozwiązywaniu sporów zbiorowych, chyba że strony postanowią o ich stosowaniu w
określonym zakresie.
Art. 241[4] [Obowiązki udzielenia informacji o sytuacji ekonomicznej] § 1.
Pracodawca jest obowiązany udzielić przedstawicielom związków zawodowych
prowadzącym rokowania informacji o swojej sytuacji ekonomicznej w zakresie
objętym rokowaniami i niezbędnym do prowadzenia odpowiedzialnych rokowań.
Obowiązek ten dotyczy w szczególności informacji objętych sprawozdawczością
Głównego Urzędu Statystycznego.
§ 2. Przedstawiciele związków zawodowych są obowiązani do nieujawniania
uzyskanych od pracodawcy informacji, stanowiących tajemnicę przedsiębiorstwa w
rozumieniu przepisów o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji. § 3. Na żądanie
każdej ze stron może być powołany ekspert, którego zadaniem jest przedstawienie
opinii w sprawach związanych z przedmiotem rokowań. Koszty ekspertyzy pokrywa
strona, która żądała powołania eksperta, chyba że strony postanowią inaczej. §
4. Przepisy § 1-3 nie naruszają przepisów o ochronie tajemnicy państwowej i
służbowej.
Art. 241[5] [Forma; czas obowiązywania układu] § 1. Układ zawiera się w formie
pisemnej na czas nie określony lub na czas określony.
§ 2. W układzie ustala się zakres jego obowiązywania oraz wskazuje siedziby
stron układu. § 3. Przed upływem terminu obowiązywania układu zawartego na czas
określony strony mogą przedłużyć jego obowiązywanie na czas określony lub uznać
układ za zawarty na czas nie określony.
Art. 241[6] [Wykładnia] § 1. Treść postanowień układu wyjaśniają wspólnie jego
strony.
§ 2. Wyjaśnienia treści postanowień układu, dokonane wspólnie przez strony
układu, wiążą także strony, które zawarły porozumienie o stosowaniu tego układu.
Wyjaśnienia udostępnia się stronom porozumienia.
Art. 241[7] [Rozwiązanie układu] § 1. Układ rozwiązuje się:
1) na podstawie zgodnego oświadczenia stron,
2) z upływem okresu, na który został zawarty,
3) z upływem okresu wypowiedzenia dokonanego przez jedną ze stron.
§ 2. Oświadczenie stron o rozwiązaniu układu oraz wypowiedzenie układu następuje
w formie pisemnej. § 3. Okres wypowiedzenia układu wynosi trzy miesiące
kalendarzowe, chyba że strony w układzie postanowią inaczej. § 4. (utracił moc)
§ 5. (skreślony)
Art. 241[8] [Stosowanie układu przy przejęciu zakładu pracy] § 1. W okresie
jednego roku od dnia przejścia zakładu pracy lub jego części na nowego
pracodawcę do pracowników stosuje się postanowienia układu, którym byli objęci
przed przejściem zakładu pracy lub jego części na nowego pracodawcę, chyba że
odrębne przepisy stanowią inaczej. Postanowienia tego układu stosuje się w
brzmieniu obowiązującym w dniu przejścia zakładu pracy lub jego części na nowego
pracodawcę. Pracodawca może stosować do tych pracowników korzystniejsze warunki
niż wynikające z dotychczasowego układu.
§ 2. Po upływie okresu stosowania dotychczasowego układu wynikające z tego
układu warunki umów o pracę lub innych aktów stanowiących podstawę nawiązania
stosunku pracy stosuje się do upływu okresu wypowiedzenia tych warunków. Przepis
art. 241[13] § 2 zdanie drugie stosuje się. § 3. Jeżeli w przypadkach, o których
mowa w § 1, nowy pracodawca przejmuje również inne osoby objęte układem
obowiązującym u dotychczasowego pracodawcy, stosuje postanowienia układu
dotyczące tych osób przez okres jednego roku od dnia przejęcia. § 4. Jeżeli
pracownicy przed ich przejęciem byli objęci układem ponadzakładowym,
obowiązującym u nowego pracodawcy, przepisy § 1-3 stosuje się do układu
zakładowego.
Art. 241[9] [Zmiany układu] § 1. Zmiany do układu wprowadza się w drodze
protokołów dodatkowych. Do protokołów dodatkowych stosuje się odpowiednio
przepisy dotyczące układu.
§ 2. Jeżeli układ został zawarty przez więcej niż jedną organizację związkową,
przez okres jego obowiązywania wszelkie czynności dotyczące tego układu
podejmują organizacje związkowe, które go zawarły, z zastrzeżeniem § 3 i 4. § 3.
Strony układu mogą wyrazić zgodę, aby w prawa i obowiązki strony wstąpiła
organizacja związkowa, która nie zawarła układu. § 4. Organizacja związkowa,
która po zawarciu układu stała się reprezentatywna na podstawie art. 241[17] lub
art. 241[25a] § 1, może wstąpić w prawa i obowiązki strony układu, składając w
tym celu oświadczenie stronom tego układu. Do zakładowej organizacji związkowej
art. 241[25a] § 3-5 stosuje się odpowiednio. § 5. Informacja o wstąpieniu
organizacji związkowej w prawa i obowiązki strony układu podlega zgłoszeniu do
rejestru układów.
Art. 241[10] [Porozumienie o stosowaniu układu] § 1. Strony uprawnione do
zawarcia układu mogą zawrzeć porozumienie o stosowaniu w całości lub w części
układu, którego nie są stronami. Do porozumienia stosuje się odpowiednio
przepisy dotyczące układu.
§ 2. Organ rejestrujący porozumienie, o którym mowa w § 1, powiadamia strony
układu o rejestracji tego porozumienia. § 3. Zmiana postanowień układu przez
strony, które zawarły ten układ, nie powoduje zmian w treści porozumienia, o
którym mowa w § 1.
Art. 241[11] [Rejestracja układu] § 1. Układ podlega wpisowi do rejestru
prowadzonego dla:
1) układów ponadzakładowych przez ministra właściwego do spraw pracy,
2) układów zakładowych przez właściwego okręgowego inspektora pracy.
§ 2. Układ zawarty zgodnie z prawem podlega rejestracji w ciągu:
1) trzech miesięcy - w odniesieniu do układu ponadzakładowego,
2) jednego miesiąca - w odniesieniu do układu zakładowego
- od dnia złożenia wniosku w tej sprawie przez jedną ze stron układu. § 3.
Jeżeli postanowienia układu są niezgodne z prawem, organ uprawniony do jego
rejestracji może:
1) za zgodą stron układu wpisać układ do rejestru bez tych postanowień,
2) wezwać strony układu do dokonania w układzie odpowiednich zmian w terminie 14
dni.
§ 4. Jeżeli strony układu nie wyrażą zgody na wpisanie układu do rejestru bez
postanowień niezgodnych z prawem lub nie dokonają w terminie odpowiednich zmian
w układzie, organ uprawniony do rejestracji układu odmawia jego rejestracji. §
5. W ciągu 30 dni od dnia zawiadomienia o odmowie rejestracji przysługuje
odwołanie:
1) stronom układu ponadzakładowego - do Sądu Okręgowego - Sądu Pracy i
Ubezpieczeń Społecznych w Warszawie,
2) stronom układu zakładowego - do właściwego dla siedziby pracodawcy sądu
rejonowego - sądu pracy.
Sąd rozpoznaje sprawę w trybie przepisów Kodeksu postępowania cywilnego o
postępowaniu nieprocesowym. § 5[1]. Osoba mająca interes prawny może, w terminie
90 dni od dnia zarejestrowania układu, wystąpić do organu, który układ
zarejestrował, z zastrzeżeniem, że został on zawarty z naruszeniem przepisów o
zawieraniu układów zbiorowych pracy. Zastrzeżenie powinno być złożone na piśmie
i zawierać uzasadnienie. § 5[2]. Organ rejestrujący w ciągu 14 dni po otrzymaniu
zastrzeżenia, o którym mowa w § 5[1], wzywa strony układu do przedstawienia
dokumentów i złożenia wyjaśnień niezbędnych do rozpatrzenia zastrzeżenia. §
5[3]. W razie stwierdzenia, że układ został zawarty z naruszeniem przepisów o
zawieraniu układów zbiorowych pracy, organ rejestrujący wzywa strony układu do
usunięcia tych nieprawidłowości, chyba że ich usunięcie nie jest możliwe. §
5[4]. W razie gdy:
1) strony układu nie przedstawią w wyznaczonym terminie, nie krótszym niż 30
dni, dokumentów i wyjaśnień, o których mowa w § 5[2], lub
2) strony układu w wyznaczonym terminie, nie krótszym niż 30 dni, nie usuną
nieprawidłowości, o której mowa w § 5[3], lub usunięcie tej nieprawidłowości nie
jest możliwe,
organ rejestrujący wykreśla układ z rejestru układów. Przepis § 5 stosuje się
odpowiednio. § 5[5]. Warunki umów o pracę lub innych aktów stanowiących podstawę
nawiązania stosunku pracy, wynikające z układu wykreślonego z rejestru układów,
obowiązują do upływu okresu wypowiedzenia tych warunków. Przepis art. 241[13] §
2 zdanie drugie stosuje się. § 6. Minister właściwy do spraw pracy w celu
zapewnienia jednolitych zasad rejestracji układów zbiorowych pracy i prowadzenia
rejestru tych układów określi, w drodze rozporządzenia, tryb postępowania w
sprawie rejestracji układów zbiorowych pracy, w szczególności warunki składania
wniosków o wpis do rejestru układów i o rejestrację układu, zakres informacji
objętych tymi wnioskami oraz dokumenty dołączane do wniosków, skutki
niezachowania wymogów dotyczących formy i treści wniosków, jak również tryb
wykreślenia układu z rejestru, a także sposób prowadzenia rejestru układów i akt
rejestrowych oraz wzory klauzul rejestracyjnych i kart rejestrowych.
Art. 241[12] [Wejście w życie układu] § 1. Układ wchodzi w życie w terminie w
nim określonym, nie wcześniej jednak niż z dniem zarejestrowania.
§ 2. Pracodawca jest obowiązany:
1) zawiadomić pracowników o wejściu układu w życie, o zmianach dotyczących
układu oraz o wypowiedzeniu i rozwiązaniu układu,
2) dostarczyć zakładowej organizacji związkowej niezbędną liczbę egzemplarzy
układu,
3) na żądanie pracownika udostępnić do wglądu tekst układu i wyjaśnić jego
treść.
Art. 241[13] [Dostosowanie warunków umowy o pracę do postanowień układu] § 1.
Korzystniejsze postanowienia układu, z dniem jego wejścia w życie, zastępują z
mocy prawa wynikające z dotychczasowych przepisów prawa pracy warunki umowy o
pracę lub innego aktu stanowiącego podstawę nawiązania stosunku pracy.
§ 2. Postanowienia układu mniej korzystne dla pracowników wprowadza się w drodze
wypowiedzenia pracownikom dotychczasowych warunków umowy o pracę lub innego aktu
stanowiącego podstawę nawiązania stosunku pracy. Przy wypowiedzeniu
dotychczasowych warunków umowy o pracę lub innego aktu stanowiącego podstawę
nawiązania stosunku pracy nie mają zastosowania przepisy ograniczające
dopuszczalność wypowiadania warunków takiej umowy lub aktu.
Rozdział II. Ponadzakładowy układ zbiorowy pracy
Art. 241[14] [Strony układu ponadzakładowego] § 1. Ponadzakładowy układ zbiorowy
pracy, zwany dalej ,,układem ponadzakładowym'', zawierają:
1) ze strony pracowników właściwy statutowo organ ponadzakładowej organizacji
związkowej,
2) ze strony pracodawców właściwy statutowo organ organizacji pracodawców - w
imieniu zrzeszonych w tej organizacji pracodawców.
§ 2. (skreślony) § 3. (skreślony)
Art. 241[14a] [Federacja, konfederacja] § 1. W razie gdy ponadzakładowa
organizacja związkowa reprezentująca pracowników, dla których ma być zawarty
układ ponadzakładowy, wchodzi w skład zrzeszenia (federacji) związków zawodowych
lub ogólnokrajowej organizacji międzyzwiązkowej (konfederacji), do zawarcia
układu jest upoważniona, z zastrzeżeniem § 2, wyłącznie ta ponadzakładowa
organizacja związkowa.
§ 2. Ogólnokrajowa organizacja międzyzwiązkowa (konfederacja) uczestniczy w
rokowaniach i zawiera układ ponadzakładowy w miejsce wchodzących w jej skład
ponadzakładowych organizacji związkowych, reprezentujących pracowników, dla
których układ ten ma być zawarty i które uzyskały reprezentatywność na podstawie
art. 241[17] § 3, jedynie w razie skierowania do niej umotywowanego pisemnego
wniosku w tej sprawie przez co najmniej jedną z pozostałych ponadzakładowych
organizacji związkowych prowadzących rokowania w sprawie zawarcia tego układu.
Organizacja, do której skierowano wniosek, nie może odmówić przystąpienia do
rokowań; odmowa skutkuje pozbawieniem reprezentatywności dla potrzeb określonego
układu ponadzakładowego wszystkich organizacji, w miejsce których powinna
wstąpić organizacja, do której skierowany został wniosek. § 3. W razie gdy
organizacja pracodawców zrzeszająca pracodawców, którzy mają być objęci układem
ponadzakładowym, wchodzi w skład federacji lub konfederacji, prawo do zawarcia
układu przysługuje organizacji, w której pracodawcy są bezpośrednio zrzeszeni.
Art. 241[15] [Inicjatywa zawarcia układu ponadzakładowego] Prawo wystąpienia z
inicjatywą zawarcia układu ponadzakładowego przysługuje:
1) organizacji pracodawców uprawnionej do zawarcia układu ze strony pracodawców,
2) każdej ponadzakładowej organizacji związkowej reprezentującej pracowników,
dla których ma być zawarty układ.
Art. 241[16] [Reprezentacja pracowników] § 1. Jeżeli pracowników, dla których ma
być zawarty układ ponadzakładowy, reprezentuje więcej niż jedna organizacja
związkowa, rokowania w celu zawarcia układu prowadzi ich wspólna reprezentacja
lub działające wspólnie poszczególne organizacje związkowe.
§ 2. Jeżeli w terminie wyznaczonym przez podmiot występujący z inicjatywą
zawarcia układu ponadzakładowego, nie krótszym niż 30 dni od dnia zgłoszenia
inicjatywy zawarcia układu, nie wszystkie organizacje związkowe przystąpią do
rokowań w trybie określonym w § 1, do prowadzenia rokowań są uprawnione
organizacje związkowe, które przystąpiły do rokowań. Rokowania te są prowadzone
w trybie określonym w § 1. § 3. Warunkiem prowadzenia rokowań, o których mowa w
§ 2, jest uczestniczenie w nich co najmniej jednej reprezentatywnej
ponadzakładowej organizacji związkowej w rozumieniu art. 241[17]. § 4. Jeżeli
przed zawarciem układu zostanie utworzona ponadzakładowa organizacja związkowa,
ma ona prawo przystąpić do rokowań. § 5. Układ ponadzakładowy zawierają
wszystkie organizacje związkowe, które prowadziły rokowania nad tym układem,
bądź co najmniej wszystkie reprezentatywne organizacje związkowe, w rozumieniu
art. 241[17], uczestniczące w rokowaniach.
Art. 241[17] [Reprezentatywna organizacja związkowa] § 1 . Reprezentatywną
organizacją związkową jest ponadzakładowa organizacja związkowa:
1) reprezentatywna w rozumieniu ustawy o Trójstronnej Komisji do Spraw
Społeczno-Gospodarczych i wojewódzkich komisjach dialogu społecznego lub
2) zrzeszająca co najmniej 10% ogółu pracowników objętych zakresem działania
statutu, nie mniej jednak niż dziesięć tysięcy pracowników, lub
3) zrzeszająca największą liczbę pracowników, dla których ma być zawarty
określony układ ponadzakładowy.
§ 2. Z wnioskiem o stwierdzenie reprezentatywności ponadzakładowa organizacja
związkowa, o której mowa w § 1 pkt 2 i 3, występuje do Sądu Okręgowego w
Warszawie, który wydaje w tej sprawie orzeczenie w terminie 30 dni od dnia
złożenia wniosku, w trybie przepisów Kodeksu postępowania cywilnego o
postępowaniu nieprocesowym. § 3. W przypadku stwierdzenia reprezentatywności
ogólnokrajowej organizacji międzyzwiązkowej (konfederacji) z mocy prawa stają
się reprezentatywne wchodzące w jej skład ogólnokrajowe związki zawodowe i
zrzeszenia (federacje) związków zawodowych.
Art. 241[18] [Rozszerzenie stosowania układu] § 1. Na wspólny wniosek
organizacji pracodawców i ponadzakładowych organizacji związkowych, które
zawarły układ ponadzakładowy, minister właściwy do spraw pracy może - gdy wymaga
tego ważny interes społeczny - rozszerzyć, w drodze rozporządzenia, stosowanie
tego układu w całości lub w części na pracowników zatrudnionych u pracodawcy
nieobjętego żadnym układem ponadzakładowym, prowadzącego działalność gospodarczą
taką samą lub zbliżoną do działalności pracodawców objętych tym układem,
ustalonej na podstawie odrębnych przepisów dotyczących klasyfikacji
działalności, po zasięgnięciu opinii tego pracodawcy lub wskazanej przez niego
organizacji pracodawców oraz zakładowej organizacji związkowej - o ile taka
działa u pracodawcy - a także opinii Komisji do Spraw Układów Zbiorowych Pracy
powołanej na podstawie odrębnych przepisów.
§ 2. Wniosek o rozszerzenie stosowania układu ponadzakładowego powinien
wskazywać nazwę pracodawcy i jego siedzibę, a także uzasadnienie potrzeby
rozszerzenia stosowania układu ponadzakładowego oraz zawierać informacje i
dokumenty niezbędne do stwierdzenia wymogów, o których mowa w § 1. § 3. Projekt
rozporządzenia, o którym mowa w § 1, nie wymaga skierowania do zaopiniowania
przez organizacje związkowe i organizacje pracodawców. § 4. Rozszerzenie
stosowania układu ponadzakładowego obowiązuje nie dłużej niż do czasu objęcia
pracodawcy innym układem ponadzakładowym. § 5. Do wniosku o uchylenie
rozszerzenia stosowania układu stosuje się odpowiednio przepisy § 1-3 oraz art.
241[8] § 2.
Art. 241[19] [Przekształcenia organizacyjne stron] § 1. W razie połączenia lub
podziału organizacji związkowej lub organizacji pracodawców, która zawarła układ
ponadzakładowy, jej prawa i obowiązki przechodzą na organizację powstałą w
wyniku połączenia lub podziału.
§ 2. W razie rozwiązania organizacji pracodawców lub wszystkich organizacji
związkowych, będących stroną układu ponadzakładowego, pracodawca może odstąpić
od stosowania układu ponadzakładowego w całości lub w części po upływie okresu
co najmniej równego okresowi wypowiedzenia układu, składając stosowne
oświadczenie na piśmie pozostałej stronie tego układu. Przepis art. 241[8] § 2
stosuje się odpowiednio. § 3. (skreślony) § 4. Informacje dotyczące spraw, o
których mowa w § 1 i 2, podlegają zgłoszeniu do rejestru układów.
Art. 241[20] (skreślony)
Art. 241[21] (skreślony)
Rozdział III. Zakładowy układ zbiorowy pracy
Art. 241[22] (skreślony)
Art. 241[23] [Strony układu zakładowego] Zakładowy układ zbiorowy pracy, zwany
dalej ,,układem zakładowym'', zawiera pracodawca i zakładowa organizacja
związkowa.
Art. 241[24] [Inicjatywa zawarcia układu] Prawo wystąpienia z inicjatywą
zawarcia układu zakładowego przysługuje:
1) pracodawcy,
2) każdej zakładowej organizacji związkowej.
Art. 241[25] [Wspólna reprezentacja] § 1. Jeżeli pracowników, dla których ma być
zawarty układ zakładowy, reprezentuje więcej niż jedna organizacja związkowa,
rokowania w celu zawarcia układu prowadzi ich wspólna reprezentacja lub
działające wspólnie poszczególne organizacje związkowe.
§ 2. Jeżeli w terminie wyznaczonym przez podmiot występujący z inicjatywą
zawarcia układu zakładowego, nie krótszym niż 30 dni od dnia zgłoszenia
inicjatywy zawarcia układu, nie wszystkie organizacje związkowe przystąpią do
rokowań w trybie określonym w § 1, do prowadzenia rokowań są uprawnione
organizacje związkowe, które przystąpiły do rokowań. Rokowania te są prowadzone
w trybie określonym w § 1. § 3. Warunkiem prowadzenia rokowań, o których mowa w
§ 2, jest uczestniczenie w nich co najmniej jednej reprezentatywnej zakładowej
organizacji związkowej w rozumieniu przepisów art. 241[25a]. § 4. Jeżeli przed
zawarciem układu zostanie utworzona zakładowa organizacja związkowa, ma ona
prawo przystąpić do rokowań. § 5. Układ zakładowy zawierają wszystkie
organizacje związkowe, które prowadziły rokowania nad tym układem, bądź
przynajmniej wszystkie reprezentatywne organizacje związkowe, w rozumieniu art.
241[25a], uczestniczące w rokowaniach.
Art. 241[25a] [Reprezentatywna zakładowa organizacja związkowa] § 1.
Reprezentatywną zakładową organizacją związkową jest organizacja związkowa:
1) będąca jednostką organizacyjną albo organizacją członkowską ponadzakładowej
organizacji związkowej uznanej za reprezentatywną na podstawie art. 241[17] § 1
pkt 1, pod warunkiem że zrzesza ona co najmniej 7% pracowników zatrudnionych u
pracodawcy, lub
2) zrzeszająca co najmniej 10% pracowników zatrudnionych u pracodawcy.
§ 2. Jeżeli żadna z zakładowych organizacji związkowych nie spełnia wymogów, o
których mowa w § 1, reprezentatywną zakładową organizacją związkową jest
organizacja zrzeszająca największą liczbę pracowników. § 3. Przy ustalaniu
liczby pracowników zrzeszonych w zakładowej organizacji związkowej, o której
mowa w § 1 i 2, uwzględnia się wyłącznie pracowników należących do tej
organizacji przez okres co najmniej 6 miesięcy przed przystąpieniem do rokowań w
sprawie zawarcia układu zakładowego. W razie gdy pracownik należy do kilku
zakładowych organizacji związkowych, uwzględniony może być tylko jako członek
jednej wskazanej przez niego organizacji związkowej. § 4. Zakładowa organizacja
związkowa może przed zawarciem układu zakładowego zgłosić uczestnikom
prowadzącym rokowania w sprawie zawarcia tego układu pisemne zastrzeżenie co do
spełniania przez inną zakładową organizację związkową kryteriów
reprezentatywności, o których mowa w § 1 i 2; prawo zgłoszenia zastrzeżenia
przysługuje również pracodawcy. § 5. W przypadku, o którym mowa w § 4, zakładowa
organizacja związkowa, wobec której zostało zgłoszone zastrzeżenie, występuje do
sądu rejonowego - sądu pracy właściwego dla siedziby pracodawcy z wnioskiem o
stwierdzenie jej reprezentatywności. Sąd wydaje w tej sprawie orzeczenie w ciągu
30 dni od dnia złożenia wniosku, w trybie przepisów Kodeksu postępowania
cywilnego o postępowaniu nieprocesowym.
Art. 241[26] [Relacja do układu ponadzakładowego] § 1. Postanowienia układu
zakładowego nie mogą być mniej korzystne dla pracowników niż postanowienia
obejmującego ich układu ponadzakładowego.
§ 2. Układ zakładowy nie może określać warunków wynagradzania pracowników
zarządzających w imieniu pracodawcy zakładem pracy, w rozumieniu art. 128 § 2
pkt 2, oraz osób zarządzających zakładem pracy na innej podstawie niż stosunek
pracy.
Art. 241[27] [Zawieszenie stosowania układu] § 1. Ze względu na sytuację
finansową pracodawcy strony układu zakładowego mogą zawrzeć porozumienie o
zawieszeniu stosowania u danego pracodawcy, w całości lub w części, tego układu
oraz układu ponadzakładowego bądź jednego z nich, na okres nie dłuższy niż 3
lata. W razie gdy u pracodawcy obowiązuje jedynie układ ponadzakładowy,
porozumienie o zawieszeniu stosowania tego układu lub niektórych jego
postanowień mogą zawrzeć strony uprawnione do zawarcia układu zakładowego.
§ 2. Porozumienie, o którym mowa w § 1, podlega zgłoszeniu do rejestru
odpowiednio układów zakładowych lub układów ponadzakładowych. Ponadto informację
o zawieszeniu stosowania układu ponadzakładowego strony porozumienia przekazują
stronom tego układu. § 3. W zakresie i przez czas określony w porozumieniu, o
którym mowa w § 1, nie stosuje się z mocy prawa wynikających z układu
ponadzakładowego oraz z układu zakładowego warunków umów o pracę i innych aktów
stanowiących podstawę nawiązania stosunku pracy.
Art. 241[28] [Rokowania] § 1. Układ zakładowy może obejmować więcej niż jednego
pracodawcę, jeżeli pracodawcy ci wchodzą w skład tej samej osoby prawnej.
§ 2. Rokowania nad zawarciem układu zakładowego prowadzą:
1) właściwy organ osoby prawnej, o której mowa w § 1, oraz
2) wszystkie zakładowe organizacje związkowe działające u pracodawców, z
zastrzeżeniem § 3.
§ 3. Jeżeli zakładowe organizacje związkowe należą do tego samego związku,
federacji lub konfederacji, do prowadzenia rokowań w ich imieniu jest uprawniony
organ wskazany przez ten związek, federację lub konfederację. § 4. Jeżeli w
terminie wyznaczonym przez podmiot występujący z inicjatywą zawarcia układu
zakładowego, nie krótszym niż 30 dni od dnia zgłoszenia inicjatywy zawarcia
układu, nie wszystkie organizacje związkowe przystąpią do rokowań, do
prowadzenia rokowań są uprawnione organizacje związkowe, które do nich
przystąpiły, pod warunkiem uczestniczenia w tych rokowaniach wszystkich organów,
o których mowa w § 3, wskazanych przez ponadzakładowe organizacje związkowe
reprezentujące pracowników zatrudnionych u pracodawców wchodzących w skład osoby
prawnej, reprezentatywne w rozumieniu art. 241[17] § 1 pkt 1 i 2 oraz § 3. § 5.
Układ zakładowy zawierają wszystkie organizacje związkowe, które prowadziły
rokowania nad tym układem, bądź co najmniej wszystkie organy, o których mowa w §
3, wskazane przez ponadzakładowe organizacje związkowe reprezentujące
pracowników zatrudnionych u pracodawców wchodzących w skład osoby prawnej,
reprezentatywne w rozumieniu art. 241[17] § 1 pkt 1 i 2 oraz § 3. § 6. Przepisy
§ 1-5 stosuje się odpowiednio do jednostki nieposiadającej osobowości prawnej, w
skład której wchodzi więcej niż jeden pracodawca.
Art. 241[29] [Połączenie lub rozwiązanie organizacji związkowych] § 1.
(skreślony)
§ 2. W razie połączenia zakładowych organizacji związkowych, z których choćby
jedna zawarła układ zakładowy, jej prawa i obowiązki przechodzą na organizację
powstałą w wyniku połączenia. § 3. W razie rozwiązania wszystkich organizacji
związkowych, które zawarły układ zakładowy, pracodawca może odstąpić od
stosowania tego układu w całości lub w części po upływie okresu co najmniej
równego okresowi wypowiedzenia układu. Przepis art. 241[8] § 2 stosuje się
odpowiednio. § 4. (skreślony) § 5. (skreślony)
Art. 241[30] [Międzyzakładowa organizacja związkowa] Przepisy rozdziału stosuje
się odpowiednio do międzyzakładowej organizacji związkowej działającej u
pracodawcy.
| |
|
