|
| |
Kodeks karny
 |
Rozdział VI. Zasady wymiaru kary i środków
karnych |
Art. 53. § 1. Sąd
wymierza karę według swojego uznania, w granicach przewidzianych przez ustawę,
bacząc, by jej dolegliwość nie przekraczała stopnia winy, uwzględniając stopień
społecznej szkodliwości czynu oraz biorąc pod uwagę cele zapobiegawcze i
wychowawcze, które ma osiągnąć w stosunku do skazanego, a także potrzeby w
zakresie kształtowania świadomości prawnej społeczeństwa.
§ 2. Wymierzając karę, sąd uwzględnia w szczególności motywację i sposób
zachowania się sprawcy, popełnienie przestępstwa wspólnie z nieletnim, rodzaj i
stopień naruszenia ciążących na sprawcy obowiązków, rodzaj i rozmiar ujemnych
następstw przestępstwa, właściwości i warunki osobiste sprawcy, sposób życia
przed popełnieniem przestępstwa i zachowanie się po jego popełnieniu, a
zwłaszcza staranie o naprawienie szkody lub zadośćuczynienie w innej formie
społecznemu poczuciu sprawiedliwości, a także zachowanie się pokrzywdzonego.
§ 3. Wymierzając karę sąd bierze także pod uwagę pozytywne wyniki
przeprowadzonej mediacji pomiędzy pokrzywdzonym a sprawcą albo ugodę pomiędzy
nimi osiągniętą w postępowaniu przed sądem lub prokuratorem.
Art. 54. § 1. Wymierzając karę nieletniemu albo młodocianemu, sąd kieruje się
przede wszystkim tym, aby sprawcę wychować.
§ 2. Wobec sprawcy, który w czasie popełnienia przestępstwa nie ukończył 18 lat,
nie orzeka się kary dożywotniego pozbawienia wolności.
Art. 55. Okoliczności wpływające na wymiar kary uwzględnia się tylko co do
osoby, której dotyczą.
Art. 56. Przepisy art. 53, art. 54 § 1 oraz art. 55 stosuje się odpowiednio do
orzekania innych środków przewidzianych w tym kodeksie.
Art. 57. § 1. Jeżeli zachodzi kilka niezależnych od siebie podstaw do
nadzwyczajnego złagodzenia albo obostrzenia kary, sąd może tylko jeden raz karę
nadzwyczajnie złagodzić albo obostrzyć, biorąc pod uwagę łącznie zbiegające się
podstawy łagodzenia albo obostrzenia.
§ 2. Jeżeli zbiegają się podstawy nadzwyczajnego złagodzenia i obostrzenia, sąd
może zastosować nadzwyczajne złagodzenie albo obostrzenie kary.
Art. 58. § 1. Jeżeli ustawa przewiduje możliwość wyboru rodzaju kary, sąd orzeka
karę pozbawienia wolności bez warunkowego zawieszenia jej wykonania tylko wtedy,
gdy inna kara lub środek karny nie może spełnić celów kary.
§ 2. Grzywny nie orzeka się, jeżeli dochody sprawcy, jego stosunki majątkowe lub
możliwości zarobkowe uzasadniają przekonanie, że sprawca grzywny nie uiści i nie
będzie jej można ściągnąć w drodze egzekucji.
§ 3. Jeżeli przestępstwo jest zagrożone karą pozbawienia wolności nie
przekraczającą 5 lat, sąd może orzec zamiast kary pozbawienia wolności grzywnę
albo karę ograniczenia wolności, w szczególności jeżeli orzeka równocześnie
środek karny.
§ 4. Przepisu § 3 nie stosuje się do sprawcy występku umyślnego, który był
uprzednio skazany na karę pozbawienia wolności na czas nie krótszy niż 6
miesięcy bez warunkowego zawieszenia jej wykonania.
Art. 59. Jeżeli przestępstwo zagrożone jest karą pozbawienia wolności nie
przekraczającą 3 lat albo alternatywnie karami wymienionymi w art. 32 pkt 1-3 i
społeczna szkodliwość czynu nie jest znaczna, sąd może odstąpić od wymierzenia
kary, jeżeli orzeka równocześnie środek karny, a cele kary zostaną przez ten
środek spełnione.
Art. 60. § 1. Sąd może zastosować nadzwyczajne złagodzenie kary w wypadkach
przewidzianych w ustawie oraz w stosunku do młodocianego, jeżeli przemawiają za
tym względy określone w art. 54 § 1.
§ 2. Sąd może również zastosować nadzwyczajne złagodzenie kary w szczególnie
uzasadnionych wypadkach, kiedy nawet najniższa kara przewidziana za przestępstwo
byłaby niewspółmiernie surowa, w szczególności:
1) jeżeli pokrzywdzony pojednał się ze sprawcą, szkoda została naprawiona albo
pokrzywdzony i sprawca uzgodnili sposób naprawienia szkody,
2) ze względu na postawę sprawcy, zwłaszcza gdy czynił starania o naprawienie
szkody lub o jej zapobieżenie,
3) jeżeli sprawca przestępstwa nieumyślnego lub jego najbliższy poniósł poważny
uszczerbek w związku z popełnionym przestępstwem.
§ 3. Sąd stosuje nadzwyczajne złagodzenie kary, a nawet może warunkowo zawiesić
jej wykonanie w stosunku do sprawcy współdziałającego z innymi osobami w
popełnieniu przestępstwa, jeżeli ujawni on wobec organu powołanego do ścigania
przestępstw informacje dotyczące osób uczestniczących w popełnieniu przestępstwa
oraz istotne okoliczności jego popełnienia.
§ 4. Na wniosek prokuratora sąd może zastosować nadzwyczajne złagodzenie kary, a
nawet warunkowo zawiesić jej wykonanie w stosunku do sprawcy przestępstwa,
który, niezależnie od wyjaśnień złożonych w swojej sprawie, ujawnił przed
organem ścigania i przedstawił istotne okoliczności, nieznane dotychczas temu
organowi, przestępstwa zagrożonego karą powyżej 5 lat pozbawienia wolności.
§ 5. W wypadkach określonych w § 3 i 4 sąd wymierzając karę pozbawienia wolności
do lat 5 może warunkowo zawiesić jej wykonanie na okres próby wynoszący do 10
lat, jeżeli uzna, że pomimo niewykonania kary sprawca nie popełni ponownie
przestępstwa; przepisy art. 71-76 stosuje się odpowiednio.
§ 6. Nadzwyczajne złagodzenie kary polega na wymierzeniu kary poniżej dolnej
granicy ustawowego zagrożenia albo kary łagodniejszego rodzaju według
następujących zasad:
1) jeżeli czyn stanowi zbrodnię, sąd wymierza karę pozbawienia wolności nie
niższą od jednej trzeciej dolnej granicy ustawowego zagrożenia,
2) jeżeli czyn stanowi występek, przy czym dolną granicą ustawowego zagrożenia
jest kara pozbawienia wolności nie niższa od roku, sąd wymierza grzywnę, karę
ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności,
3) jeżeli czyn stanowi występek, przy czym dolną granicą ustawowego zagrożenia
jest kara pozbawienia wolności niższa od roku, sąd wymierza grzywnę albo karę
ograniczenia wolności.
§ 7. Jeżeli czyn zagrożony jest alternatywnie karami wymienionymi w art. 32 pkt
1-3, nadzwyczajne złagodzenie kary polega na odstąpieniu od wymierzenia kary i
orzeczeniu środka karnego wymienionego w art. 39 pkt 2-8; przepisu art. 61 § 2
nie stosuje się.
Art. 61. § 1. Sąd może odstąpić od wymierzenia kary w wypadkach przewidzianych w
ustawie oraz w wypadku określonym w art. 60 § 3, zwłaszcza gdy rola sprawcy w
popełnieniu przestępstwa była podrzędna, a przekazane informacje przyczyniły się
do zapobieżenia popełnieniu innego przestępstwa.
§ 2. Odstępując od wymierzenia kary, sąd może również odstąpić od wymierzenia
środka karnego, chociażby jego orzeczenie było obowiązkowe.
Art. 62. Orzekając karę pozbawienia wolności, sąd może określić rodzaj i typ
zakładu karnego, w którym skazany ma odbywać karę, a także orzec system
terapeutyczny jej wykonania.
Art. 63. § 1. Na poczet orzeczonej kary zalicza się okres rzeczywistego
pozbawienia wolności w sprawie, zaokrąglając do pełnego dnia, przy czym jeden
dzień rzeczywistego pozbawienia wolności równa się jednemu dniowi kary
pozbawienia wolności, dwóm dniom kary ograniczenia wolności lub dwóm dziennym
stawkom grzywny.
§ 2. Na poczet orzeczonych środków karnych, o których mowa w art. 39 pkt 2 i 3,
zalicza się okres rzeczywistego stosowania odpowiadających im rodzajowo środków
zapobiegawczych, wymienionych w art. 276 Kodeksu postępowania karnego. | |
|
